UAE,તા,29
સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) એ એક મોટો અને ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે અને OPEC અને OPEC+ થી અલગ થવાની જાહેરાત કરી છે. આ નિર્ણય 1 મે, 2026 થી અમલમાં આવશે અને આ સાથે તેની લગભગ 60 વર્ષ જૂની સભ્યપદ સમાપ્ત થશે.
UAE લાંબા સમયથી OPEC નિયમોથી અસંતુષ્ટ હતું. તેને નિર્ધારિત મર્યાદામાં તેલનું ઉત્પાદન કરવું પડતું હતું, જ્યારે તેની વાસ્તવિક ક્ષમતા આના કરતા ઘણી વધારે છે. દેશની સરકારી કંપની ADNOC ભવિષ્યમાં ઉત્પાદન વધારવા માંગે છે, પરંતુ OPEC નિયમો આમાં અવરોધ બની રહ્યા હતા.
> નિર્ણયનો સમય મહત્વપૂર્ણ છે
આ નિર્ણયનો સમય નિર્ણાયક છે. હાલમાં ઈરાન યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ પર કટોકટી છે. આના કારણે તેલ પુરવઠા પર અસર પડી રહી છે અને કિંમતોમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
છેલ્લા કેટલાક સમયથી યુએઈ અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે પણ તણાવ વધી ગયો છે. બંને દેશો વચ્ચે ખાસ કરીને યમન અને તેલ ઉત્પાદન સંબંધિત મુદ્દાઓ પર મતભેદો ઉભા થયા છે.
જોકે, તેની તાત્કાલિક અસર દેખાશે નહીં કારણ કે હોર્મુઝ કટોકટીને કારણે યુએઈ પણ તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતામાં તેલ નિકાસ કરી શકતું નથી. ઓપેકમાંથી યુએઈના બહાર નીકળવાની અસર તેલ જગત પર તાત્કાલિક દેખાશે અને લાંબા ગાળે તે વધુ મોટી થઈ શકે છે.
> તેલના ભાવમાં વધઘટ થશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ કટોકટી અને ઈરાન યુદ્ધને કારણે પુરવઠા પર પહેલેથી જ અસર પડી છે. યુએઈના ખસી જવાથી બજારની અનિશ્ચિતતા વધશે, જેના કારણે તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો અને ઘટાડો થશે.
> OPEC ની શક્તિ નબળી પડશે
OPEC વિશ્વ તેલ ઉત્પાદનને નિયંત્રિત કરે છે. UAE ત્રીજા ક્રમનો સૌથી મોટો ઉત્પાદક દેશ હતો. તેના બહાર નીકળવાથી OPEC ની પકડ નબળી પડશે અને અન્ય દેશો માટે પણ બહાર નીકળવાના દરવાજા ખુલી શકે છે.
> યુએઈ, હવે OPEC નિયમોથી મુક્ત
તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતા (4-5 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ) સુધી પહોંચીને વધુ તેલનું ઉત્પાદન કરી શકે છે. જો આવું થાય, તો ભવિષ્યમાં તેલના ભાવ ઘટી શકે છે.
તેલ બજારમાં “શક્તિનો ખેલ” વધુ તીવ્ર બનશે.
સાઉદી અરેબિયા અને રશિયા જેવા મુખ્ય દેશો OPEC ને મેનેજ કરવાનો પ્રયાસ કરશે, પરંતુ UAE ના પાછી ખેંચાવાથી સંતુલન બગડી શકે છે. આનાથી ભાવ યુદ્ધનું જોખમ પણ વધી શકે છે.
