યુએસ કોંગ્રેશનલ રિપોર્ટે ખુલાસો કર્યો છે કે તિબેટમાં ચીન સરકાર દ્વારા માનવાધિકારનું ઉલ્લંઘન કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તિબેટની ધાર્મિક, સાંસ્કૃતિક અને વંશીય સ્વતંત્રતા પર કડક નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યા છે. તેમાં તિબેટીયન બૌદ્ધ ધર્મ, રાજકીય દમન અને આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓની ભૂમિકાનો ખાસ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જે ચીનની આ દમનકારી નીતિને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.
યુએસ કોંગ્રેસના રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તિબેટ અને અન્ય તિબેટ વિસ્તારોમાં ધાર્મિક ગતિવિધિઓ પર કડક નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યા છે. તિબેટીયન બૌદ્ધ ધર્મના અનુયાયીઓને ધાર્મિક કાર્યક્રમો યોજવા અને મઠોની મુલાકાત લેવાથી રોકવામાં આવી રહ્યા છે. મોટા ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો દરમિયાન આ પ્રતિબંધો વધુ વધારવામાં આવે છે.
ચીને તેની ’સિનિકાઈઝેશન’ નીતિ હેઠળ તિબેટીયન ધર્મને ખતમ કરીને તેને બદલવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ અંતર્ગત પરંપરાગત તિબેટીયન સંસ્કૃતિ અને ધર્મને સરકાર દ્વારા નિયંત્રિત સ્વરૂપમાં ઢાળવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આમાં મઠોમાંથી બળજબરીથી સાધુઓને દૂર કરવાનો સમાવેશ થાય છે, જેમ કે ડ્રગકર (ઝિન્હાઈ) કાઉન્ટીમાં એટશોગ મઠના સાધુઓને દૂર કરવામાં આવ્યા હતા કારણ કે ત્યાં એક હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ બનાવવાની યોજના છે. આ સિવાય ચીને તિબેટના બાળકો માટે બોર્ડિંગ સ્કૂલ બનાવી છે, જ્યાં તેમની સંસ્કૃતિ અને ભાષાને નષ્ટ કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.
રિપોર્ટ અનુસાર ચીનના રાજકીય દમનમાં તિબેટીયન લોકોને અપ્રમાણસર રીતે નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે.સીઇસીસી ડેટા અનુસાર, ૨,૭૬૪ રાજકીય કેદીઓમાંથી, ૧,૬૮૬ એવા લોકો છે જેઓ તેમની ધાર્મિક અથવા સાંસ્કૃતિક ઓળખને કારણે જેલમાં બંધ છે. જેમાંથી ૬૭૮ કેદીઓ તિબેટીયન બૌદ્ધ ધર્મ સાથે સંકળાયેલા છે. રિપોર્ટમાં એ પણ નોંધવામાં આવ્યું છે કે ૧,૬૯૩ રાજકીય કેદીઓમાંથી ૭૯૦ તિબેટીયન છે, જે દર્શાવે છે કે ચીન તિબેટીયન લોકોની વંશીય અને સાંસ્કૃતિક ઓળખને દબાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
રિપોર્ટમાં એવી અમેરિકન અને વિદેશી કંપનીઓની પણ ટીકા કરવામાં આવી છે જેમની ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ ચીન દ્વારા માનવાધિકારના ઉલ્લંઘનમાં કરવામાં આવે છે. થર્મો ફિશર સાયન્ટિફિક નામની કંપનીના ડીએનએ સિક્વન્સર્સનો ઉપયોગ ચીન દ્વારા તિબેટ અને શિનજિયાંગમાં તિબેટીયન અને ઉઇગુર લોકોનો ડીએનએ ડેટાબેઝ બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. અંગ કાપણી જેવી વાંધાજનક પ્રવૃત્તિઓમાં આ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થવાની શક્યતા છે.
ચીને તિબેટીયન ભાષાને ખતમ કરવા માટે સરકારી સ્તરે પ્રયાસો કર્યા છે. ’ઝિઝાંગ’ (તિબેટ માટે મેન્ડરિન નામ) નો ઉપયોગ હવે તિબેટ સુધી લંબાવવામાં આવી રહ્યો છે, ત્યાં તિબેટની ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક ઓળખને ભૂંસી નાખવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. વધુમાં, ચીન તેના હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ્સને કારણે તિબેટના ઘણા ઐતિહાસિક મઠો અને ગામોને ડૂબવાની યોજના ધરાવે છે. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪ માં, ડેર્જ કાઉન્ટીમાં મોટા હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક ડેમ સામે સામૂહિક વિરોધ થયો હતો. આ ડેમ ૧૩મી સદીના પ્રખ્યાત વાંટો મઠ સહિત અનેક સાંસ્કૃતિક વારસાના સ્થળોને ડૂબી જવાના જોખમમાં છે. અહેવાલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને તિબેટના અનન્ય સાંસ્કૃતિક વારસા અને તેના લોકોના અધિકારોની સુરક્ષા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવાનું આહ્વાન કરવામાં આવ્યું છે.
