New Delhi,તા.૨૩
સુપ્રીમ કોર્ટે તાજ ટ્રેપેઝિયમ ઝોનમાં ઉદ્યોગો સ્થાપવા માટે આશરે ૪૦૦ પડતર અરજીઓ પર પ્રક્રિયા આગળ વધારવાની મંજૂરી આપી છે. જોકે, કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ફક્ત બિન-પ્રદૂષિત ઉદ્યોગોને જ મંજૂરી આપવામાં આવશે.ટીટીઝેડ એ આશરે ૧૦,૪૦૦ ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલો સંરક્ષિત વિસ્તાર છે, જે તાજમહલ અને આગ્રાના અન્ય ઐતિહાસિક સ્મારકોને પ્રદૂષણથી બચાવવા માટે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચ, જેમાં ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને વી. મોહનાનો સમાવેશ થાય છે, તેમણે જણાવ્યું હતું કે પર્યાવરણીય અભ્યાસમાં વિલંબ અને ટીટીઝેડ માટે વિઝન ડોક્યુમેન્ટ તૈયાર થવાને કારણે બાકી રહેલી ઔદ્યોગિક અરજીઓ અનિશ્ચિત સમય માટે સ્થગિત કરી શકાતી નથી.
કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે ટીટીઝેડ ઓથોરિટી બાકી રહેલી અરજીઓ પર વિચાર કરી શકે છે, પરંતુ રાષ્ટ્રીય પર્યાવરણીય એન્જિનિયરિંગ સંશોધન સંસ્થા અને કેન્દ્રીય સશક્ત સમિતિના નિષ્ણાતોની સંમતિ જરૂરી રહેશે.
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જો એનઇઇઆરઆઇ,સીઇસી અને ટીટીઝેડ ઓથોરિટી સંમત થાય કે કોઈ ઉદ્યોગ પ્રદૂષિત નથી, તો અરજી સુપ્રીમ કોર્ટની પરવાનગી વિના આગળ વધી શકે છે.
જો એનઇઇઆરઆઇ અથવા સીઇસી નિષ્ણાતોને કોઈ ઉદ્યોગ પ્રદૂષિત થતો જણાય, તો મંજૂરી માટે સુપ્રીમ કોર્ટની પરવાનગી જરૂરી રહેશે. વધુમાં, બધી મંજૂરીઓ સીઇસીની વેબસાઇટ પર જાહેર કરવામાં આવશે જેથી લોકો વાંધા અને સૂચનો રજૂ કરી શકે.
કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વધારાના સોલિસિટર જનરલ ઐશ્વર્યા ભાટીએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે નવા ઉદ્યોગો પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લોકોના આજીવિકાને અસર કરી રહ્યો છે. તેમણે સમજાવ્યું કે પેન્ડિંગ અરજીઓ મુખ્યત્વે એમએસએમઇ ક્ષેત્ર સાથે સંબંધિત છે, ભારે ઉદ્યોગો સાથે નહીં.
દરમિયાન, વરિષ્ઠ વકીલ અપર્ણા ભટ્ટે દલીલ કરી હતી કે ફિરોઝાબાદ વિસ્તારમાં કાચ ઉદ્યોગોને અગાઉ મનસ્વી રીતે મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, જોકે પર્યાવરણ મંત્રાલય આવા ઉદ્યોગો વિશે ચિંતા કરે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે પર્યાવરણીય સંરક્ષણ અને રોજગારની તકો વચ્ચે સંતુલન જાળવવું મહત્વપૂર્ણ છે.
કોર્ટે એનઇઇઆરઆઇના વચગાળાના અહેવાલનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે “બિન-પ્રદૂષિત ઉદ્યોગ” ની વ્યાખ્યા ખૂબ કઠોર ન હોવી જોઈએ. તેમાં આગ્રાના વારસા, ઐતિહાસિક મહત્વ અને પ્રદેશના જીઆઇ દરજ્જા જેવા પાસાઓ પર વિચારણા કરવાની પણ માંગ કરવામાં આવી હતી.
કોર્ટે એવો પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો કે અરજી પર વિચાર કરતી કોઈપણ બેઠકમાં એનઇઇઆરઆઇ અને સીઇસી બંનેના નિષ્ણાતોની હાજરી ફરજિયાત રહેશે. જો નિષ્ણાતો અને ટીટીઝેડ ઓથોરિટી બંને ઉદ્યોગને મંજૂરી આપવા માટે સંમત થાય, તો કાયદા અનુસાર અરજીને અંતિમ સ્વરૂપ આપી શકાય છે.સુપ્રીમ કોર્ટના આ આદેશને પ્રદેશમાં રોજગાર અને આર્થિક પ્રવૃત્તિ સાથે પર્યાવરણીય સંરક્ષણને સંતુલિત કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.
