Mumbai,તા.૭
RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાની અધ્યક્ષતામાં મોનેટરી પોલિસી કમિટી (એમપીસી)ની ત્રણ દિવસીય બેઠક બાદ બુધવારે નીતિગત નિર્ણયોની જાહેરાત કરવામાં આવી. દેશમાં મજબૂત આર્થિક પ્રવૃત્તિ વચ્ચે ફુગાવાને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે કેન્દ્રીય બેંકે રેપો રેટમાં ૨૫ બેસિસ પોઈન્ટ (૦.૨૫%)નો વધારો કર્યો. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩ પછી વ્યાજ દરોમાં આ પહેલો વધારો છે. આરબીઆઈએ પણ તેના નીતિગત વલણને “કેલિબ્રેટેડ કડક” બનાવ્યું, જે સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં દરમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા નથી.
ત્રણ દિવસીય એમપીસી બેઠકના નિર્ણયોની જાહેરાત કરતા, આરબીઆઈ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ કહ્યું, “અમે અમારું વલણ બદલ્યું છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરમાં કોઈ ઘટાડો થશે નહીં. અમે વ્યાજ દરમાં થોભો અથવા વધારો કરવાનું વિચારી રહ્યા છીએ. વ્યાજ દરમાં વધારાની હદ બદલાતી મેક્રોઇકોનોમિક પરિસ્થિતિઓ અને વૃદ્ધિ-ફુગાવાના સમીકરણ પર આધારિત રહેશે.” ગવર્નરે બેંક ક્રેડિટ વૃદ્ધિ અને એનબીએફસીની સંપત્તિ ગુણવત્તા અંગે પણ પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા. તેમણે યુપીઆઇ વ્યવહારો પર લાદવામાં આવતી નાની ફીની અસરની પણ ચર્ચા કરી.
ગવર્નર મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું હતું કે બેંક ક્રેડિટ વૃદ્ધિ આગળ પણ મજબૂત રહેશે. બેંકિંગ સિસ્ટમમાં ઊંચી તરલતા વચ્ચે એનબીએફસી માટે કોઈ સંપત્તિ ગુણવત્તા સમસ્યાઓની આગાહી તેમણે કરી ન હતી.એફસીએનઆર(બી) યોજનાનો પ્રતિભાવ મેક્રોઇકોનોમિક ફંડામેન્ટલ્સની મજબૂતાઈને પ્રતિબિંબિત કરે છે. મલ્હોત્રાએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે બેંકો ભંડોળનો ઉપયોગ સમજદારીપૂર્વક કરશે. તેમણે એ પણ નોંધ્યું કે બાહ્ય અવરોધોને કારણે પ્રવાહમાં ઘટાડો એક કામચલાઉ મુદ્દો છે. જોકે, ચાલુ ખાતા પર દબાણ એક કામચલાઉ મુદ્દો છે. ગવર્નરને વિશ્વાસ છે કે ચુકવણીનું સંતુલન ટૂંક સમયમાં સરપ્લસમાં પાછું આવશે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં આ વધારાની તરલતા લાંબા સમય સુધી ટકશે નહીં.
આરબીઆઇ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ દેશની મેક્રોઇકોનોમિક પરિસ્થિતિ પ્રત્યે સંતોષ વ્યક્ત કર્યો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે એફસીએનઆર બી યોજનાનો પ્રતિભાવ મજબૂત મૂળભૂત બાબતોને પ્રતિબિંબિત કરે છે. ગવર્નરે બેંકોને ભંડોળનો ઉપયોગ સાવધાનીપૂર્વક કરવાની સલાહ આપી. તેમણે એ પણ નોંધ્યું કે બાહ્ય પરિબળોને કારણે મૂડી પ્રવાહમાં ઘટાડો થયો છે. જોકે, ચાલુ ખાતા પરના દબાણને કામચલાઉ પડકાર તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું હતું.
ગવર્નર મલ્હોત્રાએ યુપીઆઇ વ્યવહારો પર લાદવામાં આવતી નાની ફી અંગે પણ વાત કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ નાની ફી યુપીઆઇ વ્યવહારોના જથ્થા પર ખાસ અસર કરશે નહીં. બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં તરલતાની સ્થિતિ અંગે, તેમણે જણાવ્યું હતું કે તે લાંબા સમય સુધી ઉચ્ચ સરપ્લસમાં રહેશે નહીં. બેંક ક્રેડિટ વૃદ્ધિ આગળ જતાં મજબૂત રહેવાની અપેક્ષા છે. દ્ગમ્હ્લઝ્રજ ની સંપત્તિ ગુણવત્તા અંગે કોઈ ચિંતા નથી.
એમપીસીની બેઠકમાં સર્વાનુમતે રેપો રેટમાં ૨૫ બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને ૫.૫ ટકા કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩ પછી આ પહેલો દર વધારો છે. સમિતિના તમામ છ સભ્યોએ સર્વાનુમતે દર વધારવાની તરફેણમાં મતદાન કર્યું, જે ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે કેન્દ્રીય બેંકની દ્રઢ પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
રિઝર્વ બેંકે સત્તાવાર રીતે તેના નાણાકીય નીતિ વલણને “કેલિબ્રેટેડ કડક” માં બદલી નાખ્યું છે. આનો અર્થ એ છે કે ભવિષ્યમાં નીતિગત દરોમાં ઘટાડો કરવાનો વિકલ્પ હાલ માટે દૂર કરવામાં આવ્યો છે. ભવિષ્યમાં આરબીઆઇનું આગળનું પગલું રેપો રેટમાં વધુ વધારો કરવાનું અથવા વર્તમાન સ્તરે દર સ્થિર રાખવાનું રહેશે.
આરબીઆઇ ગવર્નરના મતે, વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ છતાં ભારતીય અર્થતંત્ર મજબૂત અને સ્થિતિસ્થાપક રહે છે. આ મજબૂતાઈને ધ્યાનમાં રાખીને, આરબીઆઇએ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે ભારતના જીડીપી વૃદ્ધિ અનુમાનમાં ૪૦ બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને ૭.૧ ટકા કર્યો છે.
આરબીઆઇએ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે ફુગાવાનો અનુમાન થોડો વધારીને ૫.૨ ટકા કર્યો છે. તેણે એવી પણ ચેતવણી આપી હતી કે વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા અને પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપો સ્થાનિક આર્થિક પ્રવૃત્તિને અસર કરી શકે છે.
આરબીઆઇ એમપીસી મીટિંગની ૧૦ મુખ્ય બાબતોઃ
૧. રેપો રેટ વધારોઃ રેપો રેટ ૨૫ બીપીએસ વધારીને ૫.૫% કરવામાં આવ્યો.
૨. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩ પછી પહેલી વાર વધારોઃ સાડા ત્રણ વર્ષમાં પહેલી વાર દરોમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
૩. સર્વાનુમતે નિર્ણયઃ બધા એમપીસી સભ્યોએ સર્વાનુમતે ઠરાવ પસાર કર્યો.
૪. ’કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ’ વલણઃ નીતિગત વલણને કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગમાં બદલી દેવામાં આવ્યું છે.
૫. દર કાપ પર થોભોઃ નજીકના ભવિષ્યમાં દર ઘટાડાની શક્યતા નકારી કાઢવામાં આવી છે.
૬. ભવિષ્યનો માર્ગઃ આગળનું પગલું ફક્ત દર વધારો અથવા થોભો હશે.
૭. જીડીપી અંદાજ વધાર્યોઃ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ માટે જીડીપી વૃદ્ધિ આગાહી વધારીને ૭.૧% કરવામાં આવી છે.
૮. મજબૂત અર્થતંત્રઃ પ્રતિકૂળ વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ છતાં ભારતીય અર્થતંત્ર મજબૂત રહે છે.
૯. ફુગાવાનો અંદાજ વધાર્યોઃ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ માટે ફુગાવાનો અંદાજ નજીવો વધારીને ૫.૨% કરવામાં આવ્યો છે.
૧૦. આગામી બેઠકની તારીખઃ આગામી એમપીસી સમીક્ષા બેઠક ૨ થી ૪ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૬ દરમિયાન યોજાશે.
આરબીઆઇનો આ નિર્ણય દર્શાવે છે કે કેન્દ્રીય બેંક ફુગાવાને મજબૂત રીતે નિયંત્રણમાં રાખવા માટે દેશના મજબૂત આર્થિક વિકાસનો લાભ લેવાનો ઇરાદો ધરાવે છે. “કેલિબ્રેટેડ કડક” અભિગમ અને જીડીપી અંદાજમાં સુધારો સ્પષ્ટપણે ભારતીય અર્થતંત્રના મજબૂત મૂળભૂત સિદ્ધાંતો દર્શાવે છે, જોકે નજીકના ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરમાં રાહતની શક્યતા ઓછી છે.
