આંતરરાષ્ટ્રીય કરવેરા અને નાણાકીય ગુનાઓની તપાસમાં રાહુલ નવીનનો વ્યાપક અનુભવ એક મોટી તાકાત છે
New Delhi,તા.૧૦
કેન્દ્ર સરકારે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ઈડી) ડિરેક્ટર રાહુલ નવીનનો કાર્યકાળ એક વર્ષ માટે લંબાવ્યો છે. ૮ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ જારી કરાયેલા આદેશ મુજબ, કેબિનેટની નિમણૂક સમિતિએ રાહુલ નવીનને ૧૩ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ થી એક વર્ષ માટે ૧૩ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૭ સુધી લંબાવવાની મંજૂરી આપી છે. નોંધનીય છે કે, આ વિસ્તરણ તેમની નિવૃત્તિ તારીખ, જે ૩૧ જુલાઈ, ૨૦૨૭ છે, પછીની તેમની સતત સેવાને આવરી લે છે. આદેશ સ્પષ્ટ કરે છે કે તેમનો કાર્યકાળ ૧૩ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૭ સુધી અથવા આગામી આદેશો સુધી, જે પણ વહેલું હોય ત્યાં સુધી ચાલુ રહેશે.
રાહુલ નવીન ૧૯૯૩ બેચના ભારતીય મહેસૂલ સેવા અધિકારી છે. ઈડીની સત્તાવાર પ્રોફાઇલ મુજબ, તેમણે આવકવેરા વિભાગમાં ૩૦ વર્ષથી વધુ સમય સુધી કામ કર્યું છે અને તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય કરવેરા ક્ષેત્રમાં નિષ્ણાત માનવામાં આવે છે. તેમણે આઇઆઇટી કાનપુરમાંથી બી ટેક અને એમ ટેક અને સ્વિનબર્ન યુનિવર્સિટી ઓફ ટેકનોલોજી, મેલબોર્નમાંથી સ્મ્છ કર્યું છે.
તેમની કારકિર્દીનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ આંતરરાષ્ટ્રીય કરવેરા અને સરહદ પાર નાણાકીય વ્યવહારો સંબંધિત બાબતો પર કેન્દ્રિત રહ્યો છે. ૨૦૦૪ થી ૨૦૦૮ સુધી, તેમણે મુંબઈના આંતરરાષ્ટ્રીય કરવેરા નિયામકમંડળમાં કામ કર્યું અને ભારતમાં વાસ્તવિક સંપત્તિઓ સાથે સંકળાયેલા અનેક ઓફશોર વ્યવહારોમાં કર માંગ નક્કી કરવામાં ભૂમિકા ભજવી.
રાહુલ નવીન નવેમ્બર ૨૦૧૫ થી નવેમ્બર ૨૦૧૭ સુધી કમિશનર, ટ્રાન્સફર પ્રાઇસિંગ તરીકે સેવા આપી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન, તેમણે અમૂર્ત વસ્તુઓ, રોયલ્ટી ચુકવણીઓ, ખર્ચ યોગદાન વ્યવસ્થા, ઇનબાઉન્ડ અને આઉટબાઉન્ડ લોન અને કોમોડિટી વ્યવહારો સંબંધિત ટ્રાન્સફર પ્રાઇસિંગ ઓડિટનું નિરીક્ષણ કર્યું. તેમણે સીબીડીટીમાં મહત્વપૂર્ણ હોદ્દા પણ સંભાળ્યા. તેમણે ટેક્સ પોલિસી ડિવિઝનમાં અંડર સેક્રેટરી તરીકે અને બાદમાં ફોરેન ટેક્સ એન્ડ ટેક્સ રિસર્ચ ડિવિઝનમાં ડિરેક્ટર તરીકે સેવા આપી.
ફોરેન ટેક્સ એન્ડ ટેક્સ રિસર્ચ ડિવિઝનમાં રહીને, તેમણે વિવિધ દેશો સાથે માહિતીના આદાનપ્રદાન સંબંધિત દ્વિપક્ષીય અને બહુપક્ષીય કરારો પર વાટાઘાટોમાં ભાગ લીધો. તેમણે ગ્લોબલ ફોરમ ઓન ટ્રાન્સપરન્સી એન્ડ એક્સચેન્જ ઓફ ઇન્ફર્મેશન અને જી૨૦ ની બેઠકોમાં ભારતના પ્રતિનિધિ તરીકે પણ ભાગ લીધો.
નવેમ્બર ૨૦૧૯ માં, રાહુલ નવીનને ઈડીમાં ઓએસડી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમની મુખ્ય જવાબદારીઓમાં એફએટીએફ મ્યુચ્યુઅલ મૂલ્યાંકન સંબંધિત કાર્યનો સમાવેશ થતો હતો. ત્યારબાદ, નવેમ્બર ૨૦૨૦ માં, તેમને ઈડીમાં સ્પેશિયલ ડિરેક્ટર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. આ પદ પર, તેમણે દેશભરમાં મની લોન્ડરિંગ તપાસનું સંકલન, આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને સંધિ-આધારિત સંપત્તિ પુનઃપ્રાપ્તિ જેવા મહત્વપૂર્ણ કાર્યોનું નિરીક્ષણ કર્યું. આનો અર્થ એ થયો કે ઈડી ની ટોચની જવાબદારી સંભાળતા પહેલા પણ, રાહુલ નવીનને આર્થિક ગુનાઓ, વિદેશી વ્યવહારો, કરચોરી, મની લોન્ડરિંગ અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સહયોગ જેવા ક્ષેત્રોમાં વ્યાપક અનુભવ હતો.
રાહુલ નવીને ૧૫ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૩ ના રોજ ઈડ્ઢ ડિરેક્ટર (ઇન-ચાર્જ) તરીકે ચાર્જ સંભાળ્યો. ત્યારબાદ, ૧૪ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૪ ના રોજ, તેમને ઔપચારિક રીતે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટના ડિરેક્ટર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. નવા આદેશ સાથે, તેઓ હવે ઓગસ્ટ ૨૦૨૭ સુધી ઈડીનું નેતૃત્વ કરશે.
રાહુલ નવીનના નેતૃત્વ હેઠળ, ઈડીએ તેનું ધ્યાન ફક્ત આર્થિક ગુનાઓમાં આરોપી વ્યક્તિઓને લક્ષ્ય બનાવવાથી ફોજદારી સંપત્તિઓ અથવા ગુનામાંથી મળેલી રકમને ટ્રેક કરવા અને તેમની સામે કાર્યવાહી કરવા પર કેન્દ્રિત કર્યું છે. ઈડીના સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ, એજન્સીએ પીએમએલએ તપાસ શરૂ કરવા માટે તેના જોખમ-આધારિત અભિગમને મજબૂત બનાવ્યો છે. જોખમ મૂલ્યાંકન વ્યવસ્થાપન સમિતિની નિયમિત બેઠકો દ્વારા કેસોનું મૂલ્યાંકન કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ સુવ્યવસ્થિત કરવામાં આવી છે.
રાહુલ નવીનના નેતૃત્વ હેઠળ, ઈડીએ તેની તકનીકી ક્ષમતાઓ અને માળખાગત સુવિધાઓને મજબૂત બનાવવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. ઈડીના ૨૦૨૫-૨૬ ના વાર્ષિક અહેવાલ મુજબ, એજન્સીએ ફોરેન્સિક લેબ્સ, ડેટા સેન્ટર્સ અને ગુપ્તચર પ્રણાલીઓ જેવી ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવી છે. દેશભરમાં ઈડીના પ્રાદેશિક, ઝોનલ અને સબ-ઝોનલ ઓફિસોના નેટવર્ક સાથે ટેકનિકલ અને માનવ સંસાધન ક્ષમતા વધારવા માટે પણ કામ કરવામાં આવ્યું છે.
