Russia સાથેના સંબંધોની ચર્ચાની સાથે જયશંકરે યૂક્રેન યુદ્ધ અંગે પણ ભારતની નીતિ દોહરાવી હતી
New Delhi, તા.૫
Russia સાથેના સંબંધોને લઈને પશ્ચિમી દેશોના સતત દબાણ વચ્ચે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ભારતનું વલણ ખૂબ જ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં રજૂ કર્યું છે. મ્યુનિક લીડર્સ મીટિંગમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતની વિદેશ નીતિ કોઈપણ પશ્ચિમી જૂથના આધારે નહીં, પરંતુ તેના પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતો અને ઐતિહાસિક અનુભવોના આધારે નક્કી થાય છે. જયશંકરે ૧૯૫૦ના દશકથી ચાલતા ભારત-રશિયા સંબંધોને યાદ કરતા કહ્યું કે મુશ્કેલ સમયમાં સોવિયત સંઘે ભારતનો સાથ આપ્યો હતો.
વિદેશ મંત્રીએ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે ભારતની વિદેશ નીતિ પશ્ચિમી ભૌગોલિક-રાજકીય જૂથોના હિસાબે નહીં, પરંતુ તેની વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાતો અને રાષ્ટ્રીય હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને ઘડવામાં આવે છે. મ્યુનિક લીડર્સ મીટિંગમાં ભારત-રશિયા સંબંધોના ભવિષ્ય પર ચર્ચા કરતા તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે બંને દેશોના સંબંધોની પાયાની અસરો ખૂબ જૂની છે અને ભારત તે ઈતિહાસને ક્યારેય ભૂલી શકે નહીં.જયશંકરે ૧૯૫૦ના દશકના મજબૂત સંબંધોને યાદ કરતા જણાવ્યું કે જ્યારે ભારતની સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા સામે મોટા પડકારો હતા, ત્યારે રશિયા અનેક અવસરો પર ભારતની પડખે ઊભું રહ્યું હતું.
તેમના જણાવ્યા અનુસાર, તે સમયે દુનિયાના ઘણા દેશો ભારતના પડોશી સૈન્ય શાસનના સમર્થનમાં હતા, પરંતુ રશિયા સાથેના ભારતના સંબંધો હંમેશાં અલગ અને વિશેષ રહ્યા છે.વિદેશ મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત-રશિયા સંબંધો માત્ર સંરક્ષણ સહયોગ પૂરતા મર્યાદિત નથી, પરંતુ સમય સાથે તેનો વ્યાપ ઘણો વધ્યો છે. આજે આ સંબંધોમાં સંરક્ષણ, પરમાણુ ઊર્જા, અવકાશ (સ્પેસ), વ્યાપાર, રોકાણ અને કુદરતી સંસાધનોનો સહયોગ પણ સામેલ છે. બદલાતી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે પણ ભારત રશિયા સાથેના પોતાના સંબંધોને રાષ્ટ્રીય હિતના દ્રષ્ટિકોણથી જ જુએ છે.રશિયા સાથેના સંબંધોની ચર્ચાની સાથે જયશંકરે યૂક્રેન યુદ્ધ અંગે પણ ભારતની નીતિ દોહરાવી હતી. તેમણે કહ્યું કે ભારતની સ્પષ્ટ ઇચ્છા છે કે આ યુદ્ધનો અંત આવવો જોઈએ અને તેનો ઉકેલ માત્ર વાતચીત, કૂટનીતિ તથા મંત્રણા દ્વારા જ સંભવ છે. ભારતે આ દિશામાં સક્રિયતા વધારી છે અને રશિયા તથા યૂક્રેન બંને પક્ષો સાથે વાતચીત કરીને સંવાદનો રસ્તો ખુલ્લો રાખવાનો સતત પ્રયાસ કર્યો છે.
