Dehradun,તા.૨૭
ઉત્તરાખંડમાં શ્રીનગર અને તેની આસપાસના વિસ્તારોનો ૨૨% થી વધુ વિસ્તાર ભૂસ્ખલન માટે સંવેદનશીલ છે. નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજીએ એક જોખમ નકશો તૈયાર કર્યો છે. આ નકશો ભવિષ્યની વિકાસ યોજનાઓ બનાવવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે. ડિસ્કવર જીઓસાયન્સ જર્નલમાં તાજેતરમાં એક સંબંધિત અભ્યાસ પ્રકાશિત થયો હતો.
ઉત્તરાખંડમાં ભૂસ્ખલન સામાન્ય છે, અને ચોમાસા દરમિયાન તેમની આવર્તન વધે છે. વિવિધ વિભાગો અને સંસ્થાઓ આ પડકારનો સામનો કરવા અને જોખમોનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે કામ કરી રહી છે. નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજીના સિવિલ એન્જિનિયરિંગ વિભાગના ડૉ. વિકાસ પ્રતાપ સિંહ અને મોહમ્મદ શોએબે શ્રીનગર અને તેની આસપાસના વિસ્તારમાં ભૂસ્ખલન માટે સૌથી વધુ સંવેદનશીલ વિસ્તારોનો અભ્યાસ કરીને જોખમ નકશો તૈયાર કર્યો છે, જે આશરે ૭૦ ચોરસ કિલોમીટરને આવરી લે છે.
આ પછી, એક જોખમ નકશો તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં જણાવાયું છે કે શ્રીનગર અને તેની આસપાસનો ૨૨ ટકા વિસ્તાર ભૂસ્ખલન માટે સંવેદનશીલ છે. રિપોર્ટમાં આ વિસ્તારને અત્યંત સંવેદનશીલ, સંવેદનશીલ, મધ્યમ સંવેદનશીલ અને ઓછા સંવેદનશીલ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યો છે. આ અભ્યાસ ભવિષ્યના વિવિધ સરકારી કાર્યક્રમો બનાવવામાં મદદ કરશે.
આ અભ્યાસમાં ઘણા પરિમાણો પર વિચાર કરવામાં આવ્યો. આમાં વરસાદ, ખડકોની ગુણવત્તા, તૂટેલા ખડકો, ખડકોની ગટર સાથે નિકટતા, ભૂસ્તરીય ખામીઓ, જમીનનો ઉપયોગ વગેરે સહિત ૧૧ પાસાઓનો સમાવેશ થાય છે. ત્યારબાદ ભૂસ્તરીય માહિતીને જીઆઇએસ-આધારિત આંકડાકીય મોડેલ દ્વારા જોવામાં આવી.
