New York, તા. 6
અંતરિક્ષમાં છેલ્લાં 19 મહિનાથી અનિયંત્રિત થઈને ફરી રહેલાં ઈલોન મસ્કની કંપની સ્પેસએક્સના `ફાલ્કન-9′ રોકેટનો એક ભાગ આખરે બુધવારે ચંદ્રની સપાટી સાથે અથડાઈ ગયો. લગભગ 8,690 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની તીવ્ર ઝડપે થયેલી આ ટક્કરથી ચંદ્ર પર એક નવો ખાડો (ક્રેટર) બનવાની પૂરી શક્યતા છે. જોકે, નાસાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ઘટનાથી પૃથ્વીને કોઈ પણ પ્રકારનો ભય નથી.
અહેવાલો અનુસાર, સ્કૂલ બસનાં આકારનો અને આશરે 4,000 ટન વજન ધરાવતો આ રોકેટનો ભાગ ચંદ્રનાં પશ્ચિમ કિનારે આવેલાં આઈન્સ્ટાઈન ક્રેટર પાસે અથડાયો હતો. આ વિસ્તાર પૃથ્વી પરથી સીધો જોઈ શકાતો નથી. જે સમયે આ દુર્ઘટના ઘટી, તે સમયે કોઈ પણ અંતરિક્ષ યાન એવી સ્થિતિમાં નહોતું કે જે આ ટક્કરની સીધી તસવીરો લઈ શકે.
સ્પેસએક્સે જણાવ્યું હતું કે આ ટક્કર અજાણતાં થઈ હતી. કંપનીએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે રોકેટનો ભાગ ચંદ્રનાં જે ભાગ સાથે અથડાયો છે, તેને પૃથ્વી પરથી જોવો મુશ્કેલ છે. નાસાનું `લુનાર રિકોનિસન્સ ઓર્બિટર’ અને દક્ષિણ કોરિયાનું ‘પાથફાઈન્ડર લુનાર ઓર્બિટર’ જ્યારે તે સ્થળ પરથી પસાર થશે, ત્યારે તેની તસવીરો સામે આવશે. તે તસવીરો પરથી જ ખબર પડશે કે ત્યાં ખાડો પડ્યો છે કે નહીં.
અગાઉ પણ અથડાઈ ચૂકી છે માનવનિર્મિત વસ્તુઓ
આ પહેલીવાર નથી બન્યું કે જ્યારે કોઈ માનવનિર્મિત વસ્તુ ચંદ્ર સાથે અથડાઈ હોય. 1959થી લઈને અત્યાર સુધીમાં ડઝનબંધ અંતરિક્ષ યાનો ચંદ્ર સાથે અથડાઈ ચૂક્યાં છે. સોવિયેત સંઘનું ‘લુના 2’ પહેલું એવું મિશન હતું, જે ચંદ્ર સાથે અથડાયું હતું.
ગયા વર્ષે જાન્યુઆરીમાં અંતરિક્ષમાં મોકલવામાં આવ્યું હતું
ફાલ્કન-9 રોકેટ જાન્યુઆરી 2025 માં બે ચંદ્ર લેન્ડર લઈને અંતરિક્ષમાં મોકલવામાં આવ્યું હતું. રોકેટનો નીચલો ભાગ સુરક્ષિત રીતે પૃથ્વી પર પાછો આવી ગયો હતો, પરંતુ ઉપરનો ભાગ અંતરિક્ષમાં જ રહી ગયો હતો. તે 19 મહિનાથી કોઈ પણ નિયંત્રણ વગર અંતરિક્ષમાં ભ્રમણ કરી રહ્યો હતો.
અંતરિક્ષમાં મોજૂદ છે 17 હજાર ટન કચરો
યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સીના જણાવ્યાં અનુસાર, જુલાઈના અંત સુધીમાં પૃથ્વીની કક્ષામાં 46,000 થી વધુ અંતરિક્ષ કચરાનાં ટુકડાઓ મોજૂદ હતાં, જેનું કુલ વજન આશરે 17,000 ટન જેટલું છે.
