પાકિસ્તાનની ૮૦% થી વધુ વસ્તીને સ્વચ્છ પીવાના પાણીની પહોંચનો અભાવ છે
Pakistan ,તા.૧૧
આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળના પ્રથમ અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે દેશ ભારે દેવા, નબળા રોકાણ અને ધીમા રોજગાર વૃદ્ધિ સાથે ઝઝૂમી રહ્યો છે. એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંકના બીજા અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે પાકિસ્તાન ગેરવહીવટમાં ફસાયેલું છે અને ગંભીર પાણીની કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યું છે.
આઇએમએફે પાકિસ્તાનને ૧.૨ બિલિયનનું નવું ભંડોળ પૂરું પાડતી વખતે ચેતવણી આપી હતી કે દેશનો આર્થિક વિકાસ દર નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ માં ૨.૬% થી ઘટીને ૨૦૨૬ સુધીમાં ૩.૨% થઈ જશે, જે તેની ૨૪૦ મિલિયન વસ્તીના વિકાસ દર સાથે લગભગ અસંગત છે. ફુગાવો પણ ઘટીને ૪.૫% થયો છે, જે અસ્થિરતા દર્શાવે છે. દરમિયાન,એડીબીએ જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાનની ૮૦% થી વધુ વસ્તીને સ્વચ્છ પીવાના પાણીની પહોંચનો અભાવ છે. અનિયંત્રિત વસ્તી વૃદ્ધિ અને ગેરવહીવટના કારણે દેશ ભારે દબાણ હેઠળ છે.
આઇએમએફના અહેવાલ મુજબ, સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, ૨૦૨૫ના મધ્ય સુધીમાં પાકિસ્તાનની વસ્તી વૃદ્ધિ ૨.૫૫% હતી, જ્યારે વિશ્વ બેંકના ડેટા ૧.૮-૧.૯% દર્શાવે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં બેરોજગારીનો દર ૭.૫% પર સાધારણ ઊંચો રહેવાનો અંદાજ છે, જે વર્તમાન વિકાસ માર્ગની નબળી રોજગાર સર્જનની સંભાવનાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. નાણાકીય મોરચે, સરકારી આવક અને અનુદાન ૨૦૨૬ સુધીમાં ૧૬.૩% સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે, જ્યારે ખર્ચ જીડીપીના લગભગ ૨૦% રહેશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ અનુસાર, પાકિસ્તાન જાહેર દેવાથી ભારે બોજગ્રસ્ત છે.આઇએમએફ જવાબદારીઓ સહિત કુલ સામાન્ય સરકારી દેવું જીડીપીના લગભગ ૭૨-૭૩% હોવાનો અંદાજ છે, જ્યારે સરકારી અને ગેરંટીકૃત દેવું લગભગ ૭૬% રહેવાની ધારણા છે. સ્થાનિક દેવું જીડીપીનો લગભગ અડધો હિસ્સો ધરાવે છે, જેના કારણે સ્થાનિક ઉધાર દરમાં વધારો થવાને કારણે વ્યાજ ખર્ચમાં વધારો થાય છે. આ પરિસ્થિતિઓ અર્થતંત્રમાં ગંભીર કટોકટીનો સંકેત આપે છે.
પાકિસ્તાનમાં માથાદીઠ પાણીની ઉપલબ્ધતા ૧૯૭૨માં ૩,૫૦૦ ઘન મીટરથી ઘટીને ૨૦૨૦માં માત્ર ૧,૧૦૦ ઘન મીટર થઈ ગઈ છે, જેના કારણે તે સંપૂર્ણ અછતની નજીક પહોંચી ગઈ છે.એડીબીએ જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાનની રાષ્ટ્રીય જળ નીતિ આયોજન અને અમલીકરણ વચ્ચે ગંભીર અંતરથી પીડાય છે. આ સંદર્ભમાં, એડીબીએ પાકિસ્તાની નીતિઓ પર ચેતવણી પણ જારી કરી હતી.
એશિયન વિકાસ બેંકએ તેના તાજેતરના એશિયન જળ વિકાસ આઉટલુક રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપી છે કે પાકિસ્તાનમાં પાણીની કટોકટી ગંભીર છે, જેમાં ગેરવહીવટ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહી છે. પરિણામે, પાકિસ્તાનના જળ સંસાધનો ભારે દબાણ હેઠળ છે. આ રિપોર્ટમાં અસુરક્ષિત પાણી અને ખેતી માટે ભૂગર્ભજળના વધુ પડતા ઉપયોગને કારણે થતા વ્યાપક પાણીજન્ય રોગો પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે ભૂગર્ભજળનું અવક્ષય અને આર્સેનિક દૂષણ થયું છે.એડીબીએ જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાની જળ વ્યવસ્થાપન હજુ પણ બિનકાર્યક્ષમતા, સંસ્થાકીય વિભાજન અને અપૂરતા ભંડોળથી પીડાય છે.
