Gandhinagar,તા.07
ભારતમાં ગત ચોમાસા વખતથી ભરપુર વરસાદ વરસાવતી લા-નીના સિસ્ટમ સક્રીય થવાના અનુમાનો વ્યક્ત થતા રહ્યા હતા. પરંતુ સિસ્ટમની અટપટી રમત હોય તેમ તે ખોટા પડતા રહ્યા હતા. હવે શિયાળો ખત્મ થાય ત્યાં સુધી આ સિસ્ટમ ઉદભવે તેમ ન હોવાનુ જાણીતા વેધર એનાલીસ્ટ અશોકભાઈ પટેલે કહ્યું છે. ચાર અપડેટ બાદ હવે તેઓએ પાંચમુ અપડેટ આપ્યુ છે.
અશોક પટેલનું વિશ્લેષણ અને ટિપ્પણી:
કેટલાક આંતરરાષ્ટ્રીય મૌસમ વિભાગો, જેમ કે ભારતીય મૌસમ વિભાગ અને ભારતના વિવિધ ખાનગી મૌસમ સંસ્થાઓએ, 2024 ના ભારતીય ચોમાસા દરમિયાન લા નિના થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી હતી. પરંતુ, અમે એક અલગ દૃષ્ટિકોણ અપનાવ્યો અને એક વિરોધી દૃષ્ટિકોણ પ્રદાન કરવા માટે દર મહિને બ્લોગ પોસ્ટ્સ પ્રકાશિત કરી, જેમના સારાંશ નીચે આપેલ છે:
પ્રથમ પોસ્ટ 5 જુલાઈ 2024 ને પ્રકાશિત થઈ હતી, જેનુ શીર્ષક હતુ: એલ નિનો સમાપ્ત અને પ્રથમ ENSO ન્યુટ્રલ થ્રેશોલ્ડ સ્થાપિત, જૂન 2024 અંતે – NOAA ના માપદંડ પ્રમાણે 2024 ના ભારતીય દક્ષિણ પશ્વિમ ચોમાસા દરમિયાન સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના શક્ય નથી
બીજી પોસ્ટ 9 ઓગસ્ટ 2024 ને પ્રકાશિત થઈ હતી, જેનુ શીર્ષક હતુ: NOAA માપદંડો મુજબ 2024 માં સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના શક્ય નથી – ભારતીય દક્ષિણ પશ્વિમ ચોમાસા દરમિયાન લા નિના નો એક પણ થ્રેશોલ્ડ થવાની શક્યતા ઓછી
ત્રીજી પોસ્ટ 6 સપ્ટેમ્બર 2024 ને પ્રકાશિત થઈ હતી, જેનુ શીર્ષક હતુ: લાંબા સમયથી રાહ જોવાતા લા નિના 2024 માં અસંભવી; ભારતીય દક્ષિણ પશ્વિમ ચોમાસા દરમિયાન લા નીના થ્રેશોલ્ડ શક્ય નથી
ચોથી પોસ્ટ 23 ઓક્ટોબર 2024 ને પ્રકાશિત થઈ હતી, જેનુ શીર્ષક હતુ: લા નિના થ્રેશહોલ્ડ હજી સુધી પ્રાપ્ત નથી થયો: 2024-25 ના ભારતીય શિયાળામાં સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના શક્ય નથી અને હવે, અમે લા નિના ની અટ્ટપટ્ટી રમત: વિશે પાંચમું અપડેટ રજૂ કરીએ છીએ.
સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના શું છે?
અપેક્ષિત લા નિના વિકસિત ના થયું. આને સમજવા માટે, NOAAના ENSO માટેના ની વ્યાખ્યા ને આધારે પૂરેપૂરૂં વિકસિત લા નિના અથવા સંપૂર્ણ લા નિના શું છે તે સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે:
એલ નિનો દરજ્જો આપતી વાસ્તવિકતા એ છે કે ONI +0.5S>C અથવા તેથી વધુ હોય. જ્યારે લા નિના દરજ્જો આપતી વાસ્તવિકતા એ છે કે ONI -0.5S>C અથવા તેથી ઓછું હોય. લા નીના કે એલ નિનો ની ઘટના તરીકે વર્ગીકૃત થવા માટે, સંલગ્ન ONI થ્રેશોલ્ડને ઓછામાં ઓછા પાંચ સતત આવરણ વાળી ત્રિમાસિક સીઝનો માટે પાર કરવું જોઈએ.
2024ના ભારતીય દક્ષિણ પશ્ચિમ ચોમાસા દરમિયાન વ્યાપક મોનિટરિંગની વચ્ચે પણ, લા નિના ના થયો. લા નિના માટેની આવશ્યક થ્રેશોલ્ડ, -0.5જઈ અથવા તેથી ઓછો નેગેટિવ ONI, ક્યારેય થયો નહિ.
ઓશિયેનિક નિનો ઇન્ડેક્સ (ONI) ASO 2024 સીઝન માટે -0.2ઓઈ સુધી ઘટી ગયું છે, અને તે ઓક્ટોબર 2024ના અંત સુધી ENSO ન્યુટ્રલ થ્રેશોલ્ડ જાળવી રાખેલ છે. આ સતત પંચમી ENSO-ન્યુટ્રલ પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે. લા નિના માં પરિવર્તિત થવા માટે, ONIને SON 2024 સીઝનમાં ઓછામાં ઓછી -0.5ઓઈ સુધી ઘટવું પડશે. જેમાં સપ્ટેમ્બર, ઓક્ટોબર અને નવેમ્બર 2024 માટેના સંયુક્ત Ni0o3.4 SST નો કુલ -1.36ઓઈ અથવા તેથી વધુ નેગેટિવ હોવો જોઈએ.
હાલમાં, Ni0o3.4 SST સપ્ટેમ્બર 2024 માટે -0.25ઓઈ અને ઓક્ટોબર 2024 માટે -0.28ઓઈ નોંધાયું છે. જરૂરી ત્રણ મહિના માટેનો કુલ ટોટલ -1.36ઓઈ પ્રાપ્ત કરવા માટે, નવેમ્બરમાં SST -0.83 ઓઈ સુધી ઘટવું પડશે. જો આમ થાય, તો SON 2024 સીઝન માટે પ્રથમ લા નિના થ્રેશોલ્ડ પ્રાપ્ત થશે. આ 2025 માર્ચ સુધી એક સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના માટે સ્થિતિ તૈયાર કરી શકે છે, જો લા નિના માટેના થ્રેશોલ્ડ દરેક ત્રિમાસિક સીઝન માટે ત્યાં સુધી જળવાય રહે તો.
તેમ છતાં, જો નવેમ્બર 2024 સુધી Ni0o3.4 ક્ષેત્રમાં SST -0.83ઓઈ સુધી ન પહોંચે, તો ENSO ન્યુટ્રલ પરિસ્થિતિ ચાલુ રહેશે. તેવી પરિસ્થિતિમાં, એક સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના સૌથી વહેલા એપ્રિલ 2025માં બની શકે છે, પરંતુ આ માટે પણ લા નિના માટેના થ્રેશોલ્ડ્સ દરેક ત્રિમાસિક સીઝન માટે ત્યાં સુધી જળવાય રહે તો.
આ વિશ્લેષણ અને NOAAના માપદંડો પરથી, આ અપેક્ષા છે કે 2024-25ના ભારતીય શિયાળામાં (ડિસેમ્બર 2024 – ફેબ્રુઆરી 2025) સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના નહીં બને. ફેબ્રુઆરી 2025 પહેલા કોઈ પણ મહિનામાં લા નિના થ્રેશોલ્ડ હાંસલ થાય તો પણ સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના શક્ય નહિ રહેશે, કારણકે તે માટે જરૂરી પાંચ સતત ત્રિમાસિક સીઝન્સ જાળવી રાખવાનો પૂરતો સમય નહીં મળે. હકીકતમાં, એવું પણ શક્ય છે કે પ્રથમ લા નિના થ્રેશોલ્ડ પ્રાપ્ત થાય અને જો આ થ્રેશોલ્ડ્સ માત્ર 4 અથવા ઓછા સતત ત્રિમાસિક સીઝન્સ માટે જાળવવામાં આવે, તો ઐતિહાસિક રીતે આ સમયગાળા ને ENSO ન્યુટ્રલ માનવામાં આવશે.
