Global Threat Assessment Report 2025: વૈશ્વિક સ્તરે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી યુદ્ધનો એક તબક્કો ચાલી રહ્યો છે, જેનું સચોટ ઉદાહરણ Russia-Ukraine, Hamas-Israel, India-Pakistan, America-Iran, Chin-America તણાવ વગેરે છે. Pakistan-Taliban જેવા એશિયન દેશોમાં પણ સંબંધો સારા નથી ચાલી રહ્યા, જેનો અર્થ એ છે કે, આજે કોઈપણ દેશ હિંમતભેર મોટા દેશ સામે ઉભો છે, અને નવા સ્પષ્ટ શસ્ત્રો, રાસાયણિક અને જૈવિક શસ્ત્રોથી ધમકી આપી રહ્યો છે, મારું માનવું છે કે આ બધું પોતાના દમ પર થઈ શકતું નથી, કોઈ દેશ કે દેશોનો સમૂહ તેની પાછળ એક જૂથ કે લોબી તરીકે ઊભો રહી શકે છે, જેની ચોકસાઈ આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે Hamas-Israel, Russia-Ukraine, Pakistan જેવા દેશો એવા દેશો સાથે લડે છે જે તેમના કરતા અનેક ગણા વધુ શક્તિશાળી છે, જેનો અર્થ એ છે કે કોઈ લોબી કે શક્તિ તેમની પાછળ ઊભી છે.
India and Pakistan વચ્ચે લગભગ ચાર દિવસ ચાલેલા તણાવપૂર્ણ યુદ્ધમાં Turkey and Chin Pakistanની પાછળ ઉભા હોવાના સંકેત મળી રહ્યા છે. આજે અમે આ વિષય એટલા માટે ઉઠાવી રહ્યા છીએ કારણ કે માત્ર 2 દિવસ પહેલા જ, US Defence Intelligence Agency દ્વારા “Global Threat Assessment Report 2025” બહાર પાડવામાં આવ્યો છે, જેમાં અન્ય બાબતોની સાથે, એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે Chin Pakistanની લશ્કરી અને આર્થિક સહાયનો આધાર બની ગયું છે, એટલે કે ભારતે પાકિસ્તાન સાથે નહીં પરંતુ Chin સાથે યુદ્ધ રણનીતિ પર કામ કરવું પડશે. ઉપરોક્ત અહેવાલ 2025 માં પણ આ આશંકા પ્રતિબિંબિત થઈ છે. તેથી, આજે આપણે મીડિયામાં ઉપલબ્ધ માહિતીની મદદથી આ લેખ દ્વારા ચર્ચા કરીશું. એ વાત પર ભાર મૂકવો મહત્વપૂર્ણ છે કે Chin Pakistanની આર્થિક સહાયનો આધાર બની ગયો છે અને વિશ્વમાં પરમાણુ શસ્ત્રો, જૈવિક, રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ફેલાવો પૃથ્વી પર જીવંત પ્રાણીઓના લુપ્ત થવાનું કારણ બની રહ્યો છે.
મિત્રો, જો આપણે Global Threat Assessment Report 2025ની વાત કરીએ, તો ભારતની વિદેશ અને સંરક્ષણ નીતિ લાંબા સમયથી Pakistan કેન્દ્રિત રહી છે, પરંતુ US Defence Intelligence Agencyના તાજેતરના અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે India હવે Chinને પોતાનો મુખ્ય રાજકીય હરીફ માને છે, અહેવાલ મુજબ, Pakistanને હવે ફક્ત એક સહાયક ખતરો માનવામાં આવે છે, અહેવાલમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે Indian PMની સંરક્ષણ પ્રાથમિકતાઓ હવે વૈશ્વિક નેતૃત્વ, Chinનો સામનો કરવા અને Indiaની લશ્કરી તાકાત વધારવા પર કેન્દ્રિત છે, આ વ્યૂહરચના ફક્ત યુદ્ધની તૈયારી માટે જ નથી, પરંતુ પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક શક્તિ સંતુલનને આકાર આપવા તરફ છે. મે 2025 માં India-Pakistan લશ્કરી મુકાબલો અને પહેલગામ હુમલા જેવી ઘટનાઓને ટાંકીને, રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે “પ્રાદેશિક અસ્થિરતામાં Pakistanની ભૂમિકા રહે છે, પરંતુ Chin પ્રત્યે Indiaની વાસ્તવિક વ્યૂહાત્મક તૈયારીઓ કરવામાં આવી રહી છે, આ પરિસ્થિતિ Indiaની સંરક્ષણ નીતિઓના વલણમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર દર્શાવે છે, Chin સાથે Indiaનો સરહદ વિવાદ વર્ષોથી ચાલી રહ્યો છે, ખાસ કરીને લદ્દાખ ક્ષેત્રમાં, ભલે Octoberથી 2024 માં કરાર થયો હોય, પરંતુ વિવાદ સમાપ્ત થયો નથી. આ ફક્ત એક વ્યૂહાત્મક વિરામ છે. US Defence Intelligence Agency રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, Pakistan તેના પરમાણુ શસ્ત્રાગારનું આધુનિકીકરણ કરી રહ્યું છે, Chin તેને શસ્ત્રો સપ્લાય કરી રહ્યું છે, Make In India હોવા છતાં, India હજુ પણ Russia પર નિર્ભર છે, Pakistan Indiaને તેના અસ્તિત્વ માટે ખતરા તરીકે જુએ છે. આ કારણે, તે તેના પરમાણુ શસ્ત્રોને આધુનિક બનાવવા અને લશ્કરી ક્ષમતા વધારવા માટે Chin પાસેથી આર્થિક અને લશ્કરી સહાય લઈ રહ્યું છે, જ્યારે India Pakistanને ફક્ત એક સુરક્ષા પડકાર માને છે, જેનો સામનો કરી શકાય છે. India Chinને વાસ્તવિક ખતરો માને છે અને તે મુજબ તેની લશ્કરી તૈયારીઓ કરે છે. તમને જણાવી દઈએ કે US Defence Intelligence Agency એ યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ડિફેન્સનો એક ભાગ છે. આ અહેવાલ વૈશ્વિક સુરક્ષા જોખમોનું મૂલ્યાંકન કરે છે. તેની મદદથી, Americaની રાષ્ટ્રીય અને વિદેશ નીતિની દિશા નક્કી કરવામાં આવે છે.
મિત્રો, જો આપણે રિપોર્ટ મુજબ India Chinને પોતાનો સૌથી મોટો પડકાર માને છે તેની વાત કરીએ, તો India Chinને સૌથી મોટો પડકાર માને છે. આનું કારણ સરહદ વિવાદ, Chinની લશ્કરી શક્તિમાં વધારો અને આર્થિક- તકનીકી સ્પર્ધા છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે Chinની વધતી જતી લશ્કરી શક્તિ, ખાસ કરીને નૌકાદળ અને મિસાઇલ ક્ષમતાઓ, India માટે ચિંતાનો વિષય છે. આ ઉપરાંત, Chinનો પ્રાદેશિક પ્રભાવ અને AI, સાયબર અને અવકાશમાં પ્રગતિ India માટે વ્યૂહાત્મક પડકાર ઉભો કરે છે. રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે India-Chin સરહદ વિવાદ હજુ પણ સંપૂર્ણપણે ઉકેલાયો નથી. 2020 ની અથડામણો પછી તણાવ થોડો ઓછો થયો હોવા છતાં, India હિંદ મહાસાગરમાં તેની હાજરી વધારી રહ્યું છે અને Chinના પ્રભાવનો સામનો કરવા માટે અન્ય દેશો સાથે લશ્કરી ભાગીદારી બનાવી રહ્યું છે. India તેની લશ્કરી તૈયારીઓ અને જોડાણો.
મિત્રો, જો આપણે રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવેલી વાત વિશે વાત કરીએ કે Pakistan Indiaને પોતાના અસ્તિત્વ માટે ખતરો માને છે, તો તેના કારણે, Pakistan તેના પરમાણુ શસ્ત્રોને આધુનિક બનાવવા અને તેની લશ્કરી ક્ષમતા વધારવા માટે Chin પાસેથી આર્થિક અને લશ્કરી સહાય લઈ રહ્યું છે. તે જ સમયે, India Pakistanને ફક્ત એક સુરક્ષા પડકાર માને છે જેનો સામનો કરી શકાય છે.
મિત્રો, જો આપણે રિપોર્ટમાં ઉલ્લેખિત Make In India દ્વારા India પોતાની તાકાત વધારવાની વાત કરીએ, તો રિપોર્ટમાં Make In Indiaનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, લશ્કરી આધુનિકીકરણ યોજનાઓ અંગે, રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, ‘India આ વર્ષે સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉદ્યોગને મજબૂત કરવા, સપ્લાય ચેઇનની ચિંતાઓ ઘટાડવા અને લશ્કરી આધુનિકીકરણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તેની Make In India પહેલને પ્રોત્સાહન આપવાનું ચાલુ રાખશે.’ 2024 માં ભારતે પરમાણુ-સક્ષમ અગ્નિ-પ્રાઇમ મધ્યમ-અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલ અને અગ્નિ-V બહુવિધ સ્વતંત્ર રીતે લક્ષ્ય બનાવી શકાય તેવા રીએન્ટ્રી વાહનનું પરીક્ષણ કર્યું. New Delhiએ પરમાણુ ત્રિકોણને મજબૂત બનાવવા અને હરીફોને રોકવાની ક્ષમતા વધારવા માટે તેની બીજી પરમાણુ સંચાલિત સબમરીન કાર્યરત કરી. India Russia સાથેના સંબંધો જાળવી રાખશે કારણ કે તે Russiaને લશ્કરી અને આર્થિક સહાય માટે જરૂરી માને છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે Pakistan પરમાણુ શસ્ત્રો માટે સામગ્રી અને ટેકનોલોજી Chin, Hongkong, Singapore, Turkey અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત પાસેથી મેળવે છે. જોકે, તેમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે, Pakistanનું પરમાણુ આધુનિકીકરણ દક્ષિણ એશિયામાં સ્થિરતા માટે જોખમ ઊભું કરે છે. આ રિપોર્ટમાં Pakistanને એક અસ્થિર અને વ્યૂહાત્મક રીતે સંવેદનશીલ દેશ તરીકે જોવામાં આવે છે જે Indiaને અસ્તિત્વના ખતરા તરીકે જુએ છે અને તેની લશ્કરી અને પરમાણુ ક્ષમતાઓ વધારવા માટે Chin પર નિર્ભર છે.
તો જો આપણે ઉપરોક્ત વિગતોનો અભ્યાસ અને વિશ્લેષણ કરીશું, તો આપણને ખબર પડશે કે US Defence Intelligence Agency દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલ “Global Threat Assessment Report 2025” – Pakistan Indiaને પોતાના અસ્તિત્વ માટે ખતરો માને છે! US Global Threat Assessment Report 2025માં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે Chin Pakistanના લશ્કરી અને આર્થિક સમર્થનનો આધાર બની ગયું છે. એ વાત પર ભાર મૂકવો મહત્વપૂર્ણ છે કે વિશ્વમાં પરમાણુ શસ્ત્રો, જૈવિક અને રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ફેલાવો પૃથ્વી પર જીવંત જીવોના લુપ્ત થવાનું કારણ બની રહ્યો છે.
લેખક: કિશન સનમુખદાસ ભાવનાની ગોંડિયા મહારાષ્ટ્ર 9284141425
