દક્ષિણપૂર્વ એશિયન રાષ્ટ્રોના સંગઠન (આસિયાન) સમિટની ૪૭મી આવૃત્તિ ૨૬-૨૮ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫ દરમિયાન મલેશિયાના કુઆલાલંપુરમાં યોજાશે. મલેશિયા આ વર્ષે આસિયાનની અધ્યક્ષતા કરી રહ્યું છે અને આ સમિટ માટે થીમ “સમાવેશકતા અને ટકાઉપણું” નક્કી કરી છે. આ થીમ દક્ષિણપૂર્વ એશિયા ક્ષેત્રમાં સમાવેશી વિકાસ, સામાજિક-આર્થિક પાસાઓનું યોગ્ય સંકલન અને પર્યાવરણીય અને ટકાઉપણાની ચિંતાઓ પર ભાર મૂકે છે. હું, એડવોકેટ કિશન સન્મુખદાસ ભવનાની, ગોંદિયા, મહારાષ્ટ્ર, મારું માનવું છે કે આ કાર્યક્રમની વિશિષ્ટતા દસ
આસિયાન સભ્ય દેશોના ટોચના નેતાઓ તેમજ અનેક સંવાદ ભાગીદારો અને વૈશ્વિક શક્તિઓની અપેક્ષિત ભાગીદારીમાં રહેલી છે.આ સમિટને માત્ર પ્રાદેશિક જ નહીં પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. એ નોંધવું જોઈએ કે ભારતીય વડા પ્રધાન આ સમિટમાં હાજરી આપશે નહીં.તેમના પૂર્વનિર્ધારિત વ્યસ્તતાને કારણે, તેઓ સંબંધિત બેઠકોમાં ભાગ લેવા માટે મલેશિયા જશે તેવી શક્યતા નથી. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, ભારતીય વિદેશ પ્રધાન ભાગ લેશે અને ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે. એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ આ આસિયાન બેઠકમાં હાજરી આપી રહ્યા છે. એવી શક્યતા હતી કે જો મોદી હાજરી આપી હોત, તો તેઓ ટ્રમ્પ સાથે મળ્યા હોત, પરંતુ હવે તે બેઠકની રાહ જોઈ રહ્યા છીએ.
મિત્રો, જો આપણે આ સમિટની પૃષ્ઠભૂમિ અને ભૂ-રાજકીય મહત્વને ધ્યાનમાં લઈએ, તો આસિયાન નો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય દસ દક્ષિણપૂર્વ એશિયાઈ સભ્ય દેશો: બ્રુનેઈ, કંબોડિયા, ઇન્ડોનેશિયા, લાઓસ, મલેશિયા, મ્યાનમાર, ફિલિપાઇન્સ, સિંગાપોર, થાઇલેન્ડ અને વિયેતનામ વચ્ચે રાજકીય,સુરક્ષા,આર્થિક અને સામાજિક -સાંસ્કૃતિક સહયોગ વધારવાનો છે. 2025 માં મલેશિયા પ્રમુખપદ સંભાળશે, જે આસિયાન માટે તક અને પડકાર બંને રજૂ કરે છે. એક તક કારણ કે દક્ષિણપૂર્વ એશિયા ઝડપથી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને બદલાતી ભૂ-વ્યૂહરચનાના કેન્દ્રમાં ઉભરી આવ્યું છે, અને એક પડકાર કારણ કે આ ક્ષેત્ર યુએસ-ચીન સ્પર્ધા, લોજિસ્ટિક્સ અને સપ્લાય ચેઇન વિક્ષેપો, આબોહવા પરિવર્તન અને માનવતાવાદી અને રાજકીય તણાવના દબાણ હેઠળ વધુને વધુ દબાણ હેઠળ છે. આ સમિટમાં ફક્ત દસ આસિયાન સભ્ય દેશો જ નહીં, પરંતુ સંવાદ ભાગીદાર દેશો પણ ભાગ લેશે જેમની સાથે
આસિયાન વ્યાપક વ્યૂહાત્મક-આર્થિક નેટવર્ક ધરાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની હાજરીની પુષ્ટિ થઈ ગઈ છે, અને ચીન, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, ભારત, ઓસ્ટ્રેલિયા અને રશિયા જેવા મુખ્ય બાહ્ય દેશો પણ વિચારણા હેઠળ છે. આ વ્યાપક ભાગીદારી સૂચવે છે કે
આસિયાન હવે ફક્ત એક પ્રાદેશિક મંચ નથી પરંતુ વૈશ્વિક સંવાદ કેન્દ્ર બનવાની પ્રક્રિયામાં છે.
મિત્રો, જો આપણે કાર્યસૂચિ, થીમ્સ અને પ્રાથમિકતાઓ, તકો અને પડકારો પર નજર કરીએ, તો થીમનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે વિકાસના લાભો બધા સભ્ય દેશો અને સમુદાયો સુધી પહોંચે, અને સહકાર માટેનું માળખું ટકાઉ હોય. મુખ્ય એજન્ડા વસ્તુઓમાં દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં દરિયાઈ અને સુરક્ષા વિવાદો, મ્યાનમારમાં નાગરિક કટોકટી, પુરવઠા શૃંખલાઓ અને આર્થિક નિર્ભરતાઓ, ડિજિટલ અર્થતંત્ર અને કનેક્ટિવિટી, આબોહવા પરિવર્તન અને ટકાઉ વિકાસ, અને અલબત્ત, બાહ્ય દળો સાથે વ્યૂહાત્મક સંવાદનો સમાવેશ થવાની સંભાવના છે. વધુમાં, વધતા જતા અસ્થિર વૈશ્વિક આર્થિક વાતાવરણને ધ્યાનમાં રાખીને, વેપાર અને રોકાણને ઝડપથી આગળ વધારવા માટે પગલાં લેવા એ આ સમિટ માટે મુખ્ય પ્રાથમિકતા રહેશે. તકો અને પડકારો – આ સમિટ આસિયાન ને અસંખ્ય તકો રજૂ કરે છે: (1) વૈશ્વિક જોડાણ વધારવું, (2) બહુપક્ષીય ભાગીદારીને વધુ ગાઢ બનાવવી, (3) પ્રાદેશિક અવાજોને મજબૂત બનાવવી અને (4) આર્થિક અને ડિજિટલ સંક્રમણનું નેતૃત્વ કરવું. ઉદાહરણ તરીકે, મલેશિયાએ 2025 માં તેના આસિયાન પ્રમુખપદ દરમિયાન, ડિજિટલ અર્થતંત્ર માળખા પર ભાર મૂક્યો છે.આસિયાન ને યુએસ-ચીન સ્પર્ધા, રશિયા-યુક્રેન મધ્યસ્થી, મ્યાનમારમાં આંતરિક પરિસ્થિતિ, દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં તણાવ, વધતી જતી આર્થિક અસમાનતાઓ અને સભ્ય દેશો વચ્ચે વિકાસ અંતર સહિત અનેક પડકારોનો સામનો કરવો પડે છે.
મિત્રો, જો આપણે ભારત-આસિયાન સંબંધો અને ભારતની ભૂમિકા પર વિચાર કરીએ, તો આ સમિટ ભારત માટે ખાસ મહત્વ ધરાવે છે, કારણ કે તેણે આસિયાન સાથે એક વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી સ્થાપિત કરી છે અને 2025 પછીનું વિઝન વિકસાવી રહ્યું છે. વધુમાં, તેની આર્થિક, સામાજિક શક્તિ અને વ્યૂહાત્મક સુસંગતતાને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત આસિયાન ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. નોંધનીય છે કે ભારતીય વડા પ્રધાને સમિટમાં વર્ચ્યુઅલી હાજરી આપવાની વાત કરી છે. આ સૂચવે છે કે ભારત આસિયાન પ્લેટફોર્મ પર સક્રિય છે, જોકે ભૌતિક હાજરીનો અભાવ રાજકીય અને રાજદ્વારી પરિમાણને પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે.
મિત્રો, જો આપણે યુએસ-આસિયાન અને ચીન- આસિયાન સંબંધોના પુનર્ગઠનને નવા પરિપ્રેક્ષ્યમાં ધ્યાનમાં લઈએ, તો આ ક્ષેત્રમાં અમેરિકાનું પુનરાગમન અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં ચીનની વધતી જતી સંડોવણી બંને આસિયાનની ભૂમિકાને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરી રહ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, યુએસ પ્રમુખ ટ્રમ્પની હાજરી અને ચીન, રશિયા અને ભારત સહિત અન્ય શક્તિઓની સંભવિત હાજરી, આ પ્રદેશને વૈશ્વિક સ્પર્ધાના કેન્દ્રમાં લાવી રહી છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, આસિયાને તેની આસિયાન- કેન્દ્રિયતા મજબૂત બનાવવી જોઈએ, જેનો અર્થ એ થાય કે સભ્ય દેશોનું નેતૃત્વ અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા બાહ્ય દળો દ્વારા નિયંત્રિત થવાને બદલે આસિયાનમાં જ રહે. આર્થિક અને વેપાર પરિમાણો – આસિયાન વ્યાપાર અને રોકાણ સમિટ 2025 આ સમિટના એક દિવસ પહેલા 25-26 ઓક્ટોબરના રોજ કુઆલાલંપુરમાં યોજાશે, જેમાં વૈશ્વિક સીઈઓ અને વ્યવસાયિક નેતાઓ ભાગ લેશે. આ દર્શાવે છે કે આ સમિટ માત્ર રાજકીય પ્લેટફોર્મ જ નહીં પરંતુ આર્થિક અને વ્યાપારી સંવાદ માટે એક મોટી તક પણ પૂરી પાડશે. આમ, આ સમિટને આર્થિક વૃદ્ધિ, રોકાણ પ્રવાહ, ડિજિટલ અર્થતંત્ર, સપ્લાય ચેઇન પુનર્ગઠન અને ગ્રીન ફાઇનાન્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં “પ્રેરણા બિંદુ” તરીકે જોઈ શકાય છે.
મિત્રો, જ્યારે સુરક્ષા, દરિયાઈ અને માનવતાવાદી પડકારોને સમજવાની વાત આવે છે, ત્યારે આયોજન આ ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જેમ કે પૂર્વ એશિયામાં દરિયાઈ સરહદની સ્થિતિ, મ્યાનમારમાં રાજકીય અને સામાજિક કટોકટી, દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં તણાવ અને આબોહવા-પ્રેરિત આફતો. એ પણ નોંધનીય છે કે રશિયાની હાજરી અથવા પ્રતિનિધિમંડળ વિશે હજુ પણ કોઈ નિશ્ચિતતા નથી, ત્યારે પુતિનની મુલાકાત પ્રશ્નાર્થમાં રહે છે. આ સ્પષ્ટ કરે છે કે સુરક્ષા વ્યૂહરચના, વૈશ્વિક શક્તિ સંતુલન અને માનવતાવાદી હસ્તક્ષેપ જેવા જટિલ મુદ્દાઓ સમિટના કાર્યસૂચિમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. ટકાઉપણું, આબોહવા પરિવર્તન અને ડિજિટલ સંક્રમણ – મલેશિયાની અધ્યક્ષતા હેઠળ,આસિયાન આ વર્ષે “ડિજિટલ ઇકોનોમી ફ્રેમવર્ક કરાર” ને આગળ વધારવાનું વિચારી રહ્યું છે. વધુમાં, સભ્યોમાં ગ્રીન ફાઇનાન્સ, ટકાઉ રોકાણ અને સપ્લાય ચેઇન સ્થિતિસ્થાપકતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.આ અભિગમ આસિયાન ને વૈશ્વિક આર્થિક અસ્થિરતા, આબોહવા આપત્તિઓ અને ઊર્જા કટોકટીના પડકારો વચ્ચે આગેવાની લેવાની તક આપે છે.
આમ, જો આપણે ઉપરોક્ત સમગ્ર કથાનો અભ્યાસ અને વિશ્લેષણ કરીએ, તો આપણને જાણવા મળશે કે 26-28 ઓક્ટોબર 2025 ના રોજ કુઆલાલંપુરમાં યોજાનારી 47 મી આસિયાન સમિટ એક સમયસરની ઘટના છે. તે દક્ષિણપૂર્વ એશિયાને વૈશ્વિક મંચ પર ફરીથી સ્થાપિત કરવાની તક રજૂ કરે છે. તેની સફળતા મુખ્યત્વે સભ્ય દેશો અને ભાગીદાર દેશો દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલા જોડાણ, સહયોગ અને સહિયારા દ્રષ્ટિકોણના સ્તર પર આધારિત રહેશે. જો સમિટ સ્પષ્ટ નિર્ણયો, નક્કર સંવાદ, રોકાણ અને ભાગીદારીના નવા મોડેલો અને વ્યૂહાત્મક કરારોમાં પરિણમે છે, તો તે આસિયાન માટે એક વળાંક સાબિત થઈ શકે છે. બીજી બાજુ, જો સમિટ ફક્ત નિવેદનો સુધી મર્યાદિત રહે, તાત્કાલિક અસર દર્શાવવામાં નિષ્ફળ જાય, અથવા બાહ્ય દળો દ્વારા આસિયાન કેન્દ્રિયતાને પડકારવામાં આવે, તો આ તક ગુમાવી શકાય છે.
કિશન સંમુખદાસ ભવનાની,ગોંદિયા, મહારાષ્ટ્ર 9226229318
