વૈશ્વિક સ્તરે, ભારત ફરી એકવાર ઇતિહાસના એક મહત્વપૂર્ણ તબક્કે ઉભું છે, જ્યાં પરંપરા અને ભવિષ્ય એકબીજા સાથે જોડાયેલા જોવા મળે છે. ૨૬ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ, ભારત તેનો ૭૭મો પ્રજાસત્તાક દિવસ ઉજવશે, અને આ વખતે, સમારોહ ફક્ત બંધારણીય ઉજવણી નહીં, પરંતુ રાષ્ટ્રીય ચેતના, સાંસ્કૃતિક પુનરુજ્જીવન અને વૈશ્વિક રાજદ્વારીનું ભવ્ય પ્રદર્શન હશે. ફરજના માર્ગ પર આયોજિત આ કાર્યક્રમ, ભારતની તેના વસાહતી વારસાથી આગળ વધીને આત્મનિર્ભર, આત્મવિશ્વાસપૂર્ણ અને વૈશ્વિક નેતા બનવાની યાત્રાનું પ્રતીક છે. આ વર્ષના પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણી એટલા માટે પણ ખાસ છે કારણ કે તે ભારતના રાષ્ટ્રીય ગીત “વંદે માતરમ” ની 150મી વર્ષગાંઠને ચિહ્નિત કરે છે. 1875માં બંકિમચંદ્ર ચેટર્જી દ્વારા રચિત, આ ગીત માત્ર સ્વતંત્રતા સંગ્રામના આત્મા તરીકે જ નહીં પરંતુ ભારતીય રાષ્ટ્રવાદ માટે સાંસ્કૃતિક અને ભાવનાત્મક પાયો પણ પૂરો પાડ્યો. 2026માં જ્યારે “વંદે માતરમ” ફરજના માર્ગ પર ગુંજશે, ત્યારે તે માત્ર એક ગીત નહીં, પરંતુ 150 વર્ષના સંઘર્ષ, બલિદાન અને નિશ્ચયની સામૂહિક સ્મૃતિ હશે. હું, એડવોકેટ કિશન સંમુખદાસ
ભવનાની,ગોંદિયા, મહારાષ્ટ્ર, માનું છું કે 26 જાન્યુઆરી દરેક ભારતીય માટે ગૌરવ, આત્મસન્માન અને બંધારણ પ્રત્યે વફાદારીનો દિવસ છે. આ તે દિવસ છે જ્યારે ભારતે પોતાને એક સાર્વભૌમ, સમાજવાદી, ધર્મનિરપેક્ષ અને લોકશાહી પ્રજાસત્તાક જાહેર કર્યું. ૭૭ વર્ષની બંધારણીય યાત્રા દરમિયાન, ભારતે અનેક પડકારોનો સામનો કર્યો છે: આર્થિક અસમાનતા, સામાજિક વિવિધતા, સરહદી સંઘર્ષો અને વૈશ્વિક દબાણ. આમ છતાં, ભારતે લોકશાહી મૂલ્યોને જાળવી રાખીને સતત પ્રગતિ કરી છે. પ્રજાસત્તાક દિવસ ૨૦૨૬ એ આ લોકશાહી પરિપક્વતાનો ઉત્સવ છે. આ વર્ષની ઉજવણી ઘણી રીતે પાછલા વર્ષો કરતાં અલગ અને વિશિષ્ટ હશે. સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રતીકાત્મક પરિવર્તન ફરજ પરના દર્શકો માટે વીઆઇપી લેબલ દૂર કરવાનો છે. આ નિર્ણય ભારતીય લોકશાહીની ભાવનાને મજબૂત બનાવે છે, જેમાં બધા નાગરિકો સમાન છે. ગેલેરીઓનું નામ હવે ગંગા, યમુના, ગોદાવરી અને નર્મદા જેવી ભારતીય નદીઓના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. આ પગલું માત્ર સાંસ્કૃતિક એકતાને પ્રતિબિંબિત કરતું નથી પરંતુ ભારતની ભૌગોલિક, સભ્યતા અને પર્યાવરણીય ચેતનાને પણ રેખાંકિત કરે છે.
મિત્રો, જો આપણે ૨૬ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ ૭૭મા પ્રજાસત્તાક દિવસની થીમ પર વિચાર કરીએ, તો મુખ્ય થીમ વંદે માતરમ છે, જ્યારે આત્મનિર્ભર ભારતને ગૌણ થીમ તરીકે રજૂ કરવામાં આવશે. આ થીમ પસંદગી પોતે જ એક ગહન સંદેશ આપે છે. જ્યારે વંદે માતરમ ભારતના આત્મા, સંસ્કૃતિ અને તેના સ્વતંત્રતા સંગ્રામની સ્મૃતિનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, ત્યારે “આત્મનિર્ભર ભારત” ભવિષ્ય તરફ જોતા સંકલ્પનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તે દર્શાવે છે કે ભારત તેના મૂળ સાથે જોડાયેલ રહીને વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરે છે.
મિત્રો, જો આપણે 2026 ના પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણીને આંતરરાષ્ટ્રીય સંદર્ભમાં ધ્યાનમાં લઈએ, તો તે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પણ માનવામાં આવે છે. ભારત-EU મુક્ત વેપાર કરાર પહેલાં, યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેન અને યુરોપિયન કાઉન્સિલના પ્રમુખ એન્ટોનિયો કોસ્ટાની મુખ્ય મહેમાનો તરીકે ભાગીદારી, ભારતના વૈશ્વિક રાજદ્વારી સ્થાનને રેખાંકિત કરે છે. આ હાજરી ફક્ત ઔપચારિક નથી, પરંતુ સંકેત આપે છે કે ભારત હવે વૈશ્વિક આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંતુલનમાં કેન્દ્રિય ભૂમિકા ભજવે છે.યુરોપિયન યુનિયન ના ટોચના નેતૃત્વની હાજરી દર્શાવે છે કે ભારત-યુરોપ સંબંધો હવે વેપાર સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમાં વહેંચાયેલ લોકશાહી મૂલ્યો, તકનીકી સહયોગ, સંરક્ષણ ભાગીદારી અને વૈશ્વિક સ્થિરતાના મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. પ્રજાસત્તાક દિવસના મંચ પરથી સંદેશ એ હશે કે ભારત કોઈ એક ધ્રુવ સાથે સંકળાયેલું નથી, પરંતુ બહુધ્રુવીય વિશ્વ વ્યવસ્થામાં સંતુલન જાળવવા માટે એક મુખ્ય સ્તંભ છે.
મિત્રો, જો આપણે લશ્કરી પરેડની વાત કરીએ, તો આ વખતે પણ તે સમારોહનું કેન્દ્રબિંદુ રહેશે. જોકે, 2026 ની પરેડમાં અનેક ઐતિહાસિક નવીનતાઓ જોવા મળશે. પહેલી વાર, ભારતીય સેનાના પશુ દળો ફરજના માર્ગ પર કૂચ કરશે, જેમાં બેક્ટ્રિયન ઊંટ, ઝાંસ્કર પોની, રેપ્ટર અને મુધોલ અને રાજપલયમ જેવા સ્વદેશી કૂતરાઓની જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે. આ ફક્ત એક દ્રશ્ય આકર્ષણ નથી પરંતુ ભારતના પરંપરાગત લશ્કરી વારસા અને જૈવવિવિધતા માટે આદરનું પ્રતીક છે. લશ્કરી પરેડમાં પહેલી વાર બેટલ એરે ફોર્મેટ પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે, જેમાં આધુનિક યુદ્ધ વ્યૂહરચના, નેટવર્ક-કેન્દ્રિત યુદ્ધ અને સ્વદેશી સંરક્ષણ ટેકનોલોજીની ક્ષમતાઓનું પ્રદર્શન કરવામાં આવશે. સંદેશ સ્પષ્ટ હશે: ભારત ફક્ત શસ્ત્રોનો આયાતકાર નથી, પરંતુ સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને નવીનતા માટે ઉભરતું વૈશ્વિક કેન્દ્ર છે. આત્મનિર્ભર ભારતની આ ઝલક ભારતની વ્યૂહાત્મક સ્વતંત્રતાને મજબૂત બનાવે છે. આ વર્ષે ફરજના માર્ગ પર કુલ 30 ટેબ્લો રજૂ કરવામાં આવશે, જેમાં ભારતની સાંસ્કૃતિક વિવિધતા, રાજ્યોની વિશિષ્ટ ઓળખ, તકનીકી પ્રગતિ અને સામાજિક નવીનતાઓ દર્શાવવામાં આવશે. આ ટેબ્લો ફક્ત પરંપરા જ નહીં, પણ ભારત તેના વારસાને આધુનિક વિકાસ સાથે કેવી રીતે જોડી રહ્યું છે તે પણ દર્શાવશે.
મિત્રો, જો આપણે પ્રજાસત્તાક દિવસ 2026 માં જનભાગીદારીના વિશેષ મહત્વને ધ્યાનમાં લઈએ, તો દેશના વિવિધ પ્રદેશોમાંથી 10,000 નાગરિકોને ખાસ મહેમાનો તરીકે આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે 2,500 કલાકારો સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોમાં પ્રદર્શન કરશે. આ ભાગીદારી એ સંદેશ આપે છે કે પ્રજાસત્તાક દિવસ ફક્ત શક્તિનો ઉત્સવ નથી, પરંતુ લોકોનો ઉત્સવ છે.માયભારત પોર્ટલ’ દ્વારા સરકારે નાગરિકોને વંદે માતરમ ગાવા અને નિબંધ લેખન જેવી સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેવાની તક આપી છે. આ ડિજિટલ માધ્યમ નવી પેઢીને રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો સાથે જોડવાનો એક શક્તિશાળી પ્રયાસ છે. તે એ પણ સ્પષ્ટ કરે છે કે ભારતનો રાષ્ટ્રવાદ સમાવિષ્ટ છે, જેમાં દરેક નાગરિકની ભાગીદારી મહત્વપૂર્ણ છે. 77મા પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણી એ પણ દર્શાવે છે કે ભારત ફક્ત ભૂતકાળમાં જ પોતાની ઓળખ શોધતું નથી, પરંતુ ભવિષ્ય માટે નવા દાખલા સ્થાપિત કરે છે. વંદે માતરમની 150મી વર્ષગાંઠ આપણને યાદ અપાવે છે કે સ્વતંત્રતા ફક્ત એક ઐતિહાસિક ઘટના નથી, પરંતુ એક સતત જવાબદારી છે. આત્મનિર્ભર ભારતની પ્રતિજ્ઞા આ જવાબદારીની આધુનિક અભિવ્યક્તિ છે આ ઉજવણી આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સમક્ષ ભારતની સાંસ્કૃતિક રીતે સમૃદ્ધ, લશ્કરી રીતે સક્ષમ, આર્થિક રીતે આત્મનિર્ભર અને લોકશાહી રીતે સશક્ત છબી રજૂ કરશે. આ કાર્યક્રમ એ સંદેશ આપશે કે ભારત આક્રમક રાષ્ટ્રવાદ કે નિર્ભરતામાં નહીં, પરંતુ સહકાર, સંતુલન અને આત્મસન્માનમાં માને છે.
મિત્રો, જો આપણે 26 જાન્યુઆરીએ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા અને 15 ઓગસ્ટે પ્રધાનમંત્રી દ્વારા ધ્વજવંદનને સમજવાની વાત કરીએ, તો રાષ્ટ્રપતિ 26 જાન્યુઆરી (પ્રજાસત્તાક દિવસ) ના રોજ સંબોધન કરે છે કારણ કે રાષ્ટ્રપતિ દેશના બંધારણીય વડા છે. બંધારણ 26 જાન્યુઆરીએ અમલમાં આવ્યું, અને રાષ્ટ્રપતિ બંધારણના સર્વોચ્ચ રક્ષક છે. આ દિવસે રાષ્ટ્ર રાજ્યની ઉજવણી કરે છે, સરકારની નહીં, તેથી આ ભૂમિકા રાષ્ટ્રપતિની છે. રાષ્ટ્રપતિ સશસ્ત્ર દળોના સર્વોચ્ચ કમાન્ડર પણ છે, જ્યારે પરેડ તેનું પ્રતીક છે. 15 ઓગસ્ટ (સ્વતંત્રતા દિવસ) ના રોજ, પ્રધાનમંત્રી લાલ કિલ્લા પરથી ભાષણ આપે છે કારણ કે તેઓ સરકારના વડા છે. આ દિવસ સ્વતંત્રતા અને સરકારની નીતિઓ અને સિદ્ધિઓ સાથે સંકળાયેલ છે.
તેથી, જો આપણે ઉપરોક્ત સમગ્ર વર્ણનનો અભ્યાસ અને વિશ્લેષણ કરીએ, તો આપણને જાણવા મળશે કે 26 જાન્યુઆરી, 2026, ફક્ત એક તારીખ નથી, પરંતુ એક વિચાર, લાગણી અને સંકલ્પ છે. જ્યારે વંદે માતરમનો પડઘો કર્તવ્યના માર્ગ પર આત્મનિર્ભર ભારતની ઝલક સાથે જોડવામાં આવે છે, ત્યારે સ્પષ્ટ થશે કે ભારત ભવિષ્ય તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, તેના મૂળમાંથી શક્તિ મેળવી રહ્યું છે. 77મો પ્રજાસત્તાક દિવસ ખરેખર ભારતની બદલાતી વૈશ્વિક ભૂમિકા અને અટલ રાષ્ટ્રીય ભાવનાની ઉજવણી હશે.
કિશન સંમુખદાસ ભવનાની, ગોંદિયા, મહારાષ્ટ્ર 9284141425
