આપણે સાહિત્ય અને ઇતિહાસ દ્વારા ભારતીય સંસ્કૃતિ અને સભ્યતા વિશે શીખ્યા છીએ, અને ભારત માતાના ખોળામાં રહીને કૌટુંબિક સંસ્કૃતિ, સન્માન અને રિવાજો દ્વારા પણ તેનો સીધો અનુભવ કર્યો છે. જો કે, આપણે ઘણીવાર આપણા વડીલો પાસેથી સત્યયુગનું નામ સાંભળ્યું છે, જેને તેઓ સ્વર્ગ સાથે સરખાવે છે. તેનો અર્થ છે સુખ, અપરાધથી મુક્તિ, પ્રામાણિકતા, શાંતિના તળાવ જેવી શાંતિ, કોઈ ચાલાકી, હોશિયારી, ગેરસમજ, કપટ કે ભ્રષ્ટાચાર નહીં. ફક્ત એક એવો યુગ જ્યાં જો કોઈ થોડા દિવસો કે મહિનાઓ માટે ગામડે જાય છે, તો તેને પોતાના ઘરને તાળા મારવાની પણ જરૂર નથી! હવે કલ્પના કરો કે તે અપરાધમુક્ત યુગ! મારું માનવું છે કે આપણી પાછલી પેઢીઓ આવા યુગમાંથી પસાર થઈ હશે, અને આ અનુભૂતિ આગામી પેઢીઓમાં પસાર થઈ હશે, જેને ચોક્કસપણે સત્યયુગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
મિત્રો, જો આપણે વડીલોમાં વર્તમાન યુગની ચર્ચા કરીએ, તો તેઓ તેને કલિયુગ કહે છે, જેનો અર્થ થાય છે તમામ પ્રકારના અપરાધથી ભરેલી દુનિયા. તમામ પ્રકારની અપ્રમાણિકતા, ભ્રષ્ટાચાર અને કપટથી ભરેલો યુગ! આજે પણ, વડીલો માને છે કે સત્યયુગ પાછો આવશે, જેનો અર્થ થાય છે, આજની ટેકનિકલ ભાષામાં, ગુના, ભ્રષ્ટાચાર, અપ્રમાણિકતા, કપટ, પારદર્શિતા અને વિવિધતામાં એકતાવાળા ભારતનું વિઝન.
મિત્રો, જો આપણે ગુના, ભ્રષ્ટાચાર, અપ્રમાણિકતા અને કપટથી ભરેલી દુનિયા વિશે વાત કરીએ, તો મારું માનવું છે કે તેના મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર ક્રોધ, ઉશ્કેરાયેલા સ્વભાવ અને લોભ છે, જે ગુનાહિત વૃત્તિઓને જન્મ આપે છે. ક્રોધમાં, વ્યક્તિ હિંસા, ગુના, લોભ, ભ્રષ્ટાચાર, અપ્રમાણિકતા અને કપટી અમાનવીય કૃત્યો અને અન્ય ખોટા કાર્યો તરફ વળે છે, અને ચાલુ રહે છે. જ્યારે તેઓ જીવનનો સાચો અર્થ સમજે છે, ત્યારે ખૂબ મોડું થઈ ગયું હોય છે. આંતરિક હતાશા, હિંસા અને નફરતને કારણે પણ ગુસ્સો વ્યક્ત થઈ શકે છે. આજે ગુનાઓમાં વધારો થવાનું મુખ્ય કારણ તીવ્ર ક્રોધ છે. ક્રોધથી જન્મેલા ગુનાઓને ન્યાયી ઠેરવવા માટે, ક્રોધિત વ્યક્તિ બીજાઓને દોષ આપવા માટે ભ્રામક દલીલોનો ઉપયોગ કરે છે. તેઓ એક જ દોષને સમજાવવા માટે અનેક ભ્રમણા રજૂ કરે છે. ક્રોધમાં, વ્યક્તિ પોતાનો ગુસ્સો ગુમાવે છે. અંતે, બુદ્ધિ ક્રોધમાં મંદ પડી જાય છે અને વિવેકનો નાશ થાય છે. ક્રોધનું સૌથી આત્યંતિક સ્વરૂપ જુસ્સો છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ જુસ્સાથી પ્રભાવિત થાય છે, ત્યારે તે સૌથી જઘન્ય ગુનાઓ કરે છે. જુસ્સાની સ્થિતિમાં, વ્યક્તિમાં માનવીય ગુણોની જાગૃતિ કે જ્ઞાનનો અભાવ હોય છે. ક્રોધ માનવતાનો સૌથી મોટો દુશ્મન છે, એક ભયંકર શાપ છે.
મિત્રો, જો આપણે માનીએ કે શાંત, પરોપકારી સ્વભાવ એ જીવનનો મૂળભૂત સિદ્ધાંત છે, તો માતાપિતા અને શિક્ષકોએ બાળકોને આ શીખવવું જોઈએ, અને આપણે વડીલોએ એ સ્વીકારવું જોઈએ કે માચીસ બનવાને બદલે, આપણે શાંત તળાવો બનવું જોઈએ, જ્યાં તેમનામાં નાખવામાં આવેલો સળગતો અંગારો પણ ઓલવાઈ જશે. જો આ લાગણી આપણા જ્ઞાનીઓના હૃદયમાં ઠલવાઈ જાય, તો આ દુનિયા ફરી એકવાર સુવર્ણ યુગનું સ્વરૂપ ધારણ કરશે, જ્યાં કોઈ અપરાધ કે ખોટા કામની ભાવના રહેશે નહીં. બધા જ્ઞાની માણસો દાનશીલ ભાવનાથી રંગાયેલા હશે. ભાઈચારો, પ્રેમ અને સંવાદિતાનો વરસાદ થશે, જ્યાં ઘર છોડીને તાળા વગર ક્યાંય જવાની ભાવના જાગશે, અને આપણા વડીલોનું સ્વપ્ન, સુવર્ણ યુગ, સાકાર થશે.
મિત્રો, જો આપણે પોતાને દિવાસળી ગણીએ, અથવા ગુસ્સાના પ્રતિકૂળ પરિણામો, તો ગુસ્સો વ્યક્તિને નષ્ટ કરે છે અને તેમને સારા અને ખરાબ વચ્ચે ભેદ પાડતા અટકાવે છે, જેનાથી નુકસાન થાય છે. ગુસ્સો એ માણસનો મુખ્ય દુશ્મન છે. ગુસ્સામાં રહેલો ગુસ્સો બીજાને એટલું નુકસાન કરતો નથી જેટલું તે પોતાને કરે છે. ગુસ્સો વ્યક્તિની બુદ્ધિનો નાશ કરે છે અને મનને અંધારું કરે છે.
મિત્રો, જો આપણે ગુસ્સાને નિયંત્રિત કરવા અને દૂર કરવા માટેની તકનીકોનો વિચાર કરીએ, તો ઇલેક્ટ્રોનિક મીડિયા અનુસાર, સમગ્ર ઇતિહાસમાં ગુસ્સાની નકારાત્મક અસરો જોવા મળી છે. પ્રાચીન ફિલોસોફરો, ધાર્મિક વ્યક્તિઓ અને આધુનિક મનોવૈજ્ઞાનિકોએ અનિયંત્રિત ગુસ્સાનો સામનો કરવાની સલાહ આપી છે. આધુનિક સમયમાં, ગુસ્સાને નિયંત્રિત કરવાની વિભાવનાને મનોવૈજ્ઞાનિક સંશોધન પર આધારિત ગુસ્સા વ્યવસ્થાપન કાર્યક્રમોમાં અનુવાદિત કરવામાં આવી છે. ગુસ્સાનું સંચાલન એ ગુસ્સાના નિવારણ અને નિયંત્રણ માટે એક મનોરોગ ચિકિત્સા કાર્યક્રમ છે. તેને ગુસ્સાના સફળ ઉપયોગ તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે. ગુસ્સો ઘણીવાર હતાશા, અથવા વ્યક્તિ મહત્વપૂર્ણ માને છે તે વસ્તુ દ્વારા અવરોધિત અથવા નિષ્ફળ થવાના અનુભવથી પરિણમે છે. તમારી લાગણીઓને સમજવી એ ગુસ્સાનો સામનો કેવી રીતે કરવો તે શીખવાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની શકે છે. જે બાળકોએ ગુસ્સાની ડાયરીઓમાં તેમની નકારાત્મક લાગણીઓ લખી છે તેઓ ખરેખર તેમની ભાવનાત્મક સમજમાં સુધારો કરે છે, જેના પરિણામે આક્રમકતા ઓછી થાય છે. જ્યારે તેમની લાગણીઓનો સામનો કરવાની વાત આવે છે,ત્યારે બાળકો ગુસ્સાના ચોક્કસ સ્તર તરફ દોરી જતા ઉદાહરણોના પ્રત્યક્ષ ઉદાહરણો જોઈને શ્રેષ્ઠ શીખે છે. તેમના ગુસ્સાના કારણોનું અવલોકન કરીને, તેઓ ભવિષ્યમાં તે ક્રિયાઓ ટાળવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે અથવા જો તેઓ પોતાને એવું કંઈક કરતા જોવા મળે છે જે સામાન્ય રીતે ગુસ્સામાં પરિણમે છે તો તેઓ જે લાગણીઓ અનુભવે છે તેના માટે તૈયાર થઈ શકે છે. વધુમાં, એકાંતમાં જઈને અને ધ્યાન કરીને, આપણે ગુસ્સાના વિકારોને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરી શકીએ છીએ. નકારાત્મક ઉર્જાને સકારાત્મક ઉર્જામાં ફેરવીને, આપણે વધુ સમજદાર નિર્ણયો લઈ શકીએ છીએ.
તેથી, જો આપણે ઉપરોક્ત સમગ્ર વર્ણનનો અભ્યાસ અને વિશ્લેષણ કરીએ, તો આપણને જાણવા મળશે કે ગુસ્સો એ જુસ્સાનું એક ભયંકર સ્વરૂપ છે, જે વ્યક્તિને કબજે કરીને, સૌથી જઘન્ય ગુનાઓ કરવા માટે મજબૂર કરે છે. ગુસ્સામાં, વ્યક્તિ પોતાનો ગુસ્સો ગુમાવે છે અને એક જ દોષને ન્યાયી ઠેરવવા માટે અસંખ્ય ભ્રામકો રજૂ કરે છે. ગુસ્સામાંથી જન્મેલા ગુનાઓને ન્યાયી ઠેરવવા માટે, ગુસ્સે થયેલ વ્યક્તિ બીજી વ્યક્તિને દોષિત સાબિત કરવા માટે ભ્રામકોનો ઉપયોગ કરે છે.
કિશન સન્મુખદાસ ભવનાની ગોંડિયા મહારાષ્ટ્ર 9359653465
