Rahul Gandhiએ જણાવ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટની ટિપ્પણીઓ પછી આ શંકાની બહાર સ્થાપિત થઈ ગયું છે.
New Delhi,તા.૫
લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા Rahul Gandhiએ ફરીથી મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર પર નિશાન સાધ્યું છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો છે કે જ્ઞાનેશ કુમારે ગેરકાયદેસર અને એકપક્ષીય રીતે ફોર્મ ૬, જે મતદાર નોંધણી ફોર્મ છે, તેમાં ફેરફાર કર્યો છે. રાહુલ ગાંધીએ જણાવ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટની ટિપ્પણીઓ પછી આ શંકાની બહાર સ્થાપિત થઈ ગયું છે.
સોમવારે, રાહુલ ગાંધીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એકસ પર કહ્યું, “હવે એ શંકાની બહાર સ્થાપિત થઈ ગયું છે કે જ્ઞાનેશ કુમારે ગેરકાયદેસર અને એકપક્ષીય રીતે ફોર્મ ૬ માં ફેરફાર કર્યા છે. આ ભાજપને મદદ કરવા માટે તેમના પદના દુરુપયોગનો વધુ પુરાવો છે. લોકશાહી પરના આ ગુનાહિત હુમલામાં સામેલ તેઓ અને અન્ય તમામ લોકો જવાબદાર રહેશે.” રાહુલ ગાંધીએ પોતાના દાવાને સમર્થન આપવા માટે ચૂંટણી પંચની જૂની પ્રેસ રિલીઝનો ફોટો પણ શેર કર્યો.
ખરેખર, સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે સ્પષ્ટતા કરી કે તેણે નવા મતદારોની નોંધણી માટે ઉપયોગમાં લેવાતા સુધારેલા ફોર્મ ૬ ને મંજૂરી આપી નથી ત્યારે વિવાદ વધુ વધ્યો. આ ફોર્મનો ઉપયોગ સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન દરમિયાન મતદાર યાદીમાં નવા મતદારો ઉમેરવા માટે થાય છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્ય કાંતે સુનાવણી દરમિયાન કહ્યું, “અમે કોઈપણ સુધારેલા ફોર્મ ૬ ને મંજૂરી આપી નથી. આ સ્પષ્ટ છે. જ્યારે રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ થશે, ત્યારે અમે જોવા માંગીશું કે ફેરફારો કોણે કર્યા.”
૨૬ સપ્ટેમ્બરના રોજ જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં, ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું હતું કે જીૈંઇ માટે ફોર્મ ૬ સાથે જોડાયેલ ઘોષણાને સુપ્રીમ કોર્ટે સમર્થન આપ્યું છે. પંચે જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી નોંધણી નિયમો, ૧૯૬૦ હેઠળ નિર્ધારિત ફોર્મનો ઉપયોગ જીૈંઇ સિવાયના સમયગાળા માટે કરવામાં આવશે.
કોકરોચ જનતા પાર્ટીના કાર્યકર આશુતોષ રંકાએ દાવો કર્યો હતો કે કમિશને પાછળથી પ્રેસ રિલીઝ દૂર કરી દીધી. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર કમિશન દ્વારા પ્રેસ રિલીઝ દૂર કરવા પર ટિપ્પણી કરી અને જ્ઞાનેશ કુમાર પર પણ નિશાન સાધ્યું. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે જ્ઞાનેશ કુમારને સસ્પેન્ડ કરતો એકપક્ષીય વચગાળાનો આદેશ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. કોર્ટે કહ્યું કે પહેલા ચૂંટણી પંચ અને અન્ય સંબંધિત પક્ષોને સાંભળવા જરૂરી છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વી. મોહનાની બનેલી બેન્ચે કેન્દ્ર સરકાર, ચૂંટણી પંચ, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર, ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશી, નાયબ ચૂંટણી કમિશનર મનીષ ગર્ગ અને માહિતી ટેકનોલોજીના મહાનિર્દેશક સીમા ખન્નાને નોટિસ જારી કરી હતી. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે કેસમાં પ્રમાણિત માહિતી પહેલા જાહેર કરવી જોઈએ. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જો જરૂરી હોય તો કોઈપણ નિર્ણય પછીથી રદ કરી શકાય છે.
અરજદારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વરિષ્ઠ વકીલ વિકાસ સિંહે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને તાત્કાલિક સસ્પેન્શનની માંગ કરી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે બે અન્ય ચૂંટણી કમિશનરોના વાંધાઓ છતાં એસઆઇઆર સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો એકપક્ષીય રીતે લેવામાં આવ્યા હતા. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને અન્ય ચૂંટણી કમિશનર અધિનિયમની કલમ ૧૮ નો ઉલ્લેખ કરીને, તેમણે દલીલ કરી હતી કે ચૂંટણી કમિશન દ્વારા નિર્ણયો સર્વસંમતિથી હોવા જોઈએ અને મતભેદની સ્થિતિમાં, બહુમતી પર આધારિત હોવા જોઈએ.
બેન્ચે પૂછ્યું કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને સસ્પેન્ડ કર્યા પછી ચૂંટણી કોણ કરશે. વિકાસ સિંહે જવાબ આપ્યો કે અન્ય બે ચૂંટણી કમિશનર કમિશનનું કામ સંભાળી શકે છે. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે તે સંબંધિત પક્ષો તરફથી જવાબો મળ્યા પછી પહેલા આરોપોની તપાસ કરશે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તે જણાવ્યું હતું કે કાયદાકીય પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું આવશ્યક છે, અને જો તેનું ઉલ્લંઘન થાય છે, તો કોર્ટ સંબંધિત નિર્ણય રદ કરી શકે છે. ન્યાયાધીશ બાગચીએ એવો પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો કે ચૂંટણી પંચને સાંભળ્યા વિના આવી રાહત કેવી રીતે આપી શકાય.
ન્યાયાધીશ બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે જો રેકોર્ડ પછીથી સાબિત કરે છે કે નિર્ણયો સર્વસંમતિથી નહોતા, તો કોર્ટ તેમને અલ્ટ્રાવાયર જાહેર કરી શકે છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશે એમ પણ કહ્યું હતું કે કોર્ટ ફક્ત અખબારના અહેવાલોના આધારે આદેશો પસાર કરી શકતી નથી.
અરજીમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ઓક્ટોબર ૨૦૨૫ અને ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ વચ્ચે, ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ ઓછામાં ઓછા ૧૪ વખત એસઆઇઆર સંબંધિત નિર્ણયો અને પ્રક્રિયાઓ સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. અરજી અનુસાર, આ વાંધાઓમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે ચૂંટણી પંચના નામે તેની મંજૂરી વિના ચોક્કસ સંદેશાવ્યવહાર જારી કરવામાં આવ્યા હતા. વધુમાં, લાંબા સમય સુધી બેઠકોના એજન્ડા અને મિનિટ્સ શેર કરવામાં આવ્યા ન હતા, અને બંને ચૂંટણી કમિશનરોની ભાગીદારી અથવા મંજૂરી વિના મતદાર યાદી સંબંધિત તકનીકી સિસ્ટમમાં ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હતા.
આ અરજી ફોર્મ ૬ માં થયેલા ફેરફારો સામે પણ વાંધો ઉઠાવે છે. એવો દાવો કરવામાં આવે છે કે ચૂંટણી કમિશનર વિવેક જોશીએ જણાવ્યું હતું કે એસઆઇઆર સંબંધિત માહિતી મેળવવા માટે ફોર્મ ૬ માં ફેરફાર કરતા પહેલા ચૂંટણી નોંધણી નિયમો, ૧૯૬૦ માં સુધારા જરૂરી રહેશે. ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુએ પાછળથી આ વાંધાને ટેકો આપ્યો હતો. આ અરજી મતદાર યાદીના ડેટાના કેન્દ્રીકરણ અને ચૂંટણી સંબંધિત તકનીકી પ્રણાલીઓમાં વૈધાનિક અધિકારીઓની પહોંચ અંગે પણ પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.
વધુમાં, પશ્ચિમ બંગાળમાં ચોક્કસ મતદારોને સામેલ કરવાના ન્યાયિક અધિકારીઓના નિર્દેશો સામે ચૂંટણી પંચના નામે દાખલ કરાયેલી અપીલનો મુદ્દો પણ ઉઠાવવામાં આવ્યો છે. સંધુએ અહેવાલ મુજબ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો કે આ અપીલોને કોણે અધિકૃત કરી હતી અને કોને આવું કરવાનો અધિકાર હતો.
આ અરજી મતદાર યાદીના ડેટા અને રેકોર્ડને સાચવવા, ફોર્મ ૬ માં કોઈપણ વધુ મહત્વપૂર્ણ ફેરફારોને પ્રતિબંધિત કરવા અને કેસની સુનાવણી પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી ડેટાને બદલી ન શકાય તેવા ફેરફારોથી બચાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. અરજદાર મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન કામ કરતા અટકાવવા અને ચૂંટણી પંચના કાર્યને બે અન્ય ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા ચલાવવાનો નિર્દેશ આપવા માટે વચગાળાના નિર્દેશની પણ માંગ કરે છે.મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સામેના આરોપો પર હજુ સુધી અંતિમ નિષ્કર્ષ પર પહોંચ્યું નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે સંબંધિત પક્ષો પાસેથી જવાબ માંગ્યો છે અને કહ્યું છે કે રેકોર્ડ પ્રાપ્ત થયા પછી જ આરોપો પર વધુ વિચારણા કરવામાં આવશે.
