હિન્દુ ધર્મમાં નવરાત્રીનો તહેવાર અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે. આ પ્રસંગે, દેવી દુર્ગાના નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ નવ દિવસો દરમિયાન, ભક્તો સંપૂર્ણ ભક્તિભાવથી ઉપવાસ અને પૂજા કરે છે. આ તહેવાર શક્તિના અભ્યાસ અને દેવીની ઉપાસનાનું પ્રતીક છે. નવરાત્રિ નવમા દિવસે સમાપ્ત થાય છે, અને તે પહેલાં, અષ્ટમી અને નવમી પર કન્યા પૂજનની વિશેષ પરંપરા મનાવવામાં આવે છે. શાસ્ત્રોમાં પણ કન્યા પૂજનને અત્યંત શુભ અને મહત્વપૂર્ણ ગણાવવામાં આવ્યું છે.
નવરાત્રિના અંતે કરવામાં આવતો કન્યા પૂજન દેવી દુર્ગાના નવ સ્વરૂપોની ઉપાસનાનું પ્રતીક છે. એવું માનવામાં આવે છે કે દેવી શક્તિ નાની છોકરીઓમાં રહે છે. તેથી, તેમને આદરપૂર્વક આમંત્રણ આપવામાં આવે છે, ખવડાવવામાં આવે છે અને કપડાં અથવા ભેટો આપવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે છોકરીઓની પૂજા કરવાથી દેવી દુર્ગાના આશીર્વાદ મળે છે અને જીવનમાં સકારાત્મક ઉર્જા આવે છે. કન્યા પૂજન ફક્ત અષ્ટમી અને નવમી પર જ ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
પ્રાચીન ધાર્મિક ગ્રંથો કન્યા પૂજનનું વિશેષ મહત્વ દર્શાવે છે. માર્કંડેય પુરાણ અનુસાર, અષ્ટમી અને નવમી પર કન્યાઓની પૂજા કરવાથી પાપોનો નાશ થાય છે અને દેવી દુર્ગાના અનંત આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે. દેવી ભાગવત પુરાણમાં ઉલ્લેખ છે કે દેવીના સ્વરૂપ તરીકે કન્યાઓની પૂજા કરવાથી મુક્તિ અને આધ્યાત્મિક પ્રગતિ થાય છે.એવું ઊંડું માનવામાં આવે છે કે નવરાત્રી દરમિયાન કરવામાં આવતા કન્યા પૂજનથી ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. દેવી દુર્ગાથી પ્રસન્ન થઈને, તે ભક્તને ધન, સંતાન સુખ અને માનસિક શાંતિ આપે છે. આ પૂજા વાસ્તુ દોષો અને કૌટુંબિક વિવાદોને પણ દૂર કરે છે.
નવરાત્રી દરમિયાન, ૨ થી ૧૦ વર્ષની નવ છોકરીઓને આમંત્રિત કરો અને તેમની પૂજા કરો; તેમને નવ દેવીઓનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
સૌપ્રથમ, છોકરીઓને આદરપૂર્વક આસન પર બેસાડો અને તેમને ધોઈને તેમના પગ શુદ્ધ કરો.
આ પછી, ચંદનની પેસ્ટ, કુમકુમ, ફૂલો અને અખંડ ચોખાના દાણાથી તિલક લગાવો.
છોકરીઓને દેવી માતાની ચુનરી પહેરાવવામાં આવે છે.
તેમને ખાસ ભોજન પીરસવામાં આવે છે, જેમાં હલવો, પુરી, ચણા અને અન્ય સાત્વિક વાનગીઓનો સમાવેશ થાય છે.
પૂજા પછી, છોકરીઓને કપડાં, ભેટો અથવા દક્ષિણા આપવામાં આવે છે અને વિદાય આપવામાં આવે છે.
