વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ (ડબલૂ ઈ એફ) ની ૫૬મી વાર્ષિક બેઠક, જે ૧૯ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના દાવોસમાં શરૂ થઈ હતી, તે એવા સમયે યોજાઈ રહી છે જ્યારે વૈશ્વિક વ્યવસ્થા ગહન સંક્રમણમાંથી પસાર થઈ રહી છે. ૨૩ જાન્યુઆરી સુધી ચાલુ રહેનારી આ બેઠક માત્ર એક આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદ નથી, પરંતુ એક વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જ્યાં વિશ્વની આર્થિક, રાજકીય અને તકનીકી દિશાને આકાર આપતા નિર્ણયો લેવામાં આવે છે. આ વર્ષની બેઠકનો મુખ્ય વિષય, સંવાદની ભાવના, પોતે જ સંકેત આપે છે કે વિશ્વ સંઘર્ષ, ધ્રુવીકરણ અને અવિશ્વાસથી આગળ વધીને સંવાદ, સહકાર અને સર્વસંમતિના નવા માર્ગો શોધી રહ્યું છે. દાવોસ વાર્ષિક બેઠક એ વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમનો મુખ્ય કાર્યક્રમ છે, જે છેલ્લા પાંચ દાયકાથી વૈશ્વિક કાર્યસૂચિ નક્કી કરવામાં અનોખી ભૂમિકા ભજવે છે. આ ફોરમ રાજકીય નેતાઓ, વૈશ્વિક કોર્પોરેટ જગત, નાગરિક સમાજ, શિક્ષણવિદો, આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો અને ઉભરતા યુવા નેતૃત્વને એકઠા કરે છે જેથી એવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી શકાય જે, હું, એડવોકેટ કિશન સન્મુખદાસ ભવનાની ગોંદિયા, મહારાષ્ટ્ર, માનું છું કે કોઈ એક દેશ કે પ્રદેશ પૂરતા મર્યાદિત નથી, પરંતુ સમગ્ર માનવતાના ભવિષ્ય સાથે સંબંધિત છે. વૈશ્વિક આર્થિક અસ્થિરતા, આબોહવા પરિવર્તન,તકનીકી ક્રાંતિ, ભૂરાજકીય સંઘર્ષો અને સામાજિક અસમાનતાઓ – આ બધા દાવોસ ચર્ચાઓનું કેન્દ્રબિંદુ છે. સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના જીનીવામાં મુખ્ય મથક ધરાવતું વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ, એ દર્શાવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું કે વિશ્વની જટિલ સમસ્યાઓનો ઉકેલ ફક્ત સરકારો કે બજારોની શક્તિમાં જ નહીં, પરંતુ સામૂહિક કાર્યવાહી અને બહુ-હિતધારકોના સહયોગ દ્વારા છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, ડબલૂ ઈ એફ વિશ્વના ટોચના નેતાઓ, વ્યાપારી નેતાઓ અને બૌદ્ધિક નેતાઓને એકસાથે લાવીને વૈશ્વિક, પ્રાદેશિક અને ઔદ્યોગિક નીતિઓને આકાર આપવાનો પ્રયાસ કરે છે.
મિત્રો, સાથી સભ્યો, જો આપણે દાવોસ 2026 ને ધ્યાનમાં લઈએ, તો ભાગીદારીનો અભૂતપૂર્વ સ્કેલ તેના સ્કેલ અને પ્રતિનિધિત્વની દ્રષ્ટિએ ઐતિહાસિક માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે, 130 થી વધુ દેશોના આશરે 3,000 નેતાઓ હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા છે. આમાં લગભગ 400 રાજકીય નેતાઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં 65 રાજ્ય અને સરકારના વડાઓ અને છ ગ-7 નેતાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ આંકડાઓ એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે દાવોસ હવે ફક્ત આર્થિક ચર્ચાઓ માટેનું મંચ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક રાજકારણ, રાજદ્વારી અને સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓ પર અસરકારક સંવાદનું કેન્દ્ર પણ બની ગયું છે. રાજકીય નેતૃત્વની સાથે, લગભગ 850 ટોચના વૈશ્વિક સીઈઓઅને કોર્પોરેટ પ્રમુખો હાજર છે. વધુમાં, લગભગ 100 યુનિકોર્ન સ્ટાર્ટઅપ્સ અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી કંપનીઓના નેતાઓ પણ ભાગ લઈ રહ્યા છે. આ હાજરી સૂચવે છે કે વૈશ્વિક અર્થતંત્રનું ભવિષ્ય હવે પરંપરાગત ઉદ્યોગો સુધી મર્યાદિત નથી પરંતુ નવીનતા, ડિજિટલ અર્થતંત્ર અને ઉભરતી ટેકનોલોજીઓ સાથે ઊંડે સુધી જોડાયેલું છે. આ વર્ષે, દાવોસમાં મોટાભાગની નજર યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પર કેન્દ્રિત છે. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ, યુએસ વિદેશ નીતિ, વેપાર નીતિ અને ભૂ-રાજકીય દૃષ્ટિકોણ વિશે વૈશ્વિક સ્તરે ઉત્સુકતા અને ચિંતા બંને રહી છે. ટ્રમ્પની હાજરી દાવોસ 2026 ને ફક્ત મીડિયાના દૃષ્ટિકોણથી જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક નીતિ ચર્ચાઓ માટે પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે.
મિત્રો, જો આપણે “સંવાદ માટે પ્લેટફોર્મ: વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવો” ની વિભાવનાને સમજવાનો પ્રયાસ કરીએ, તો વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ પોતાને સંવાદ, સહયોગ અને કાર્યવાહી માટે એક નિષ્પક્ષ પ્લેટફોર્મ તરીકે રજૂ કરે છે. આ પ્લેટફોર્મ એવા સમયે વધુ સુસંગત બને છે જ્યારે વિશ્વ ભૂ-રાજકીય તણાવ, યુદ્ધો, વેપાર સંઘર્ષો અને સામાજિક વિભાજનથી ઝઝૂમી રહ્યું છે.ડબલૂ ઈ એફ વિવિધ પ્રદેશોના નેતાઓ વચ્ચે અર્થપૂર્ણ સંવાદને પ્રોત્સાહન આપીને વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવાનો દાવો કરે છે – એક એવો વિશ્વાસ જે તાજેતરના વર્ષોમાં વૈશ્વિક રાજકારણ અને અર્થશાસ્ત્રમાં ગંભીર રીતે હચમચી ગયો છે. દાવોસ ફક્ત ચર્ચા માટેનું પ્લેટફોર્મ નથી, પરંતુ દેશોને વૈશ્વિક સમુદાય સમક્ષ તેમની આર્થિક અને રોકાણ ક્ષમતા દર્શાવવાની તક પણ પૂરી પાડે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ભારત 2026 માં દાવોસમાં મજબૂત હાજરી બનાવી રહ્યું છે. ભારત ફક્ત તેનો રાષ્ટ્રીય વિકાસ એજન્ડા રજૂ કરી રહ્યું નથી, પરંતુ વૈશ્વિક રોકાણકારોને જીઆઈએફટી સિટી જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય કેન્દ્રો અને કર્ણાટક અને તેલંગાણા જેવા રાજ્યોની રોકાણ ક્ષમતા પણ પ્રદર્શિત કરી રહ્યું છે. વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ તેના પ્રતિષ્ઠિત વૈશ્વિક અહેવાલો માટે પણ ઓળખાય છે. ગ્લોબલ જેન્ડર ગેપ રિપોર્ટ, ગ્લોબલ રિસ્ક રિપોર્ટ અને ગ્લોબલ કોમ્પિટિટિવનેસ રિપોર્ટ જેવા અહેવાલો માત્ર નીતિ નિર્માતાઓ માટે સંદર્ભ બિંદુઓ તરીકે જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક મીડિયા, શિક્ષણવિદો અને રોકાણકારો માટે માર્ગદર્શિકા તરીકે પણ સેવા આપે છે. આ અહેવાલો વૈશ્વિક અસમાનતાઓ, જોખમો અને સ્પર્ધાત્મક વલણોને પ્રકાશિત કરે છે, જે સરકારો અને સંસ્થાઓને આત્મનિરીક્ષણ માટે પ્રેરે છે.
મિત્રો, ચાલો સંવાદની ભાવના વિશે વાત કરીએ: 2026 થીમના ઊંડા અર્થને સમજવા માટે, દાવોસ 2026 મીટિંગનો મુખ્ય થીમ, સંવાદની ભાવના, વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિનું પ્રતિબિંબ છે. આ થીમ ભૂ-રાજકીય જોખમો, આર્થિક અનિશ્ચિતતા અને સુરક્ષા, સાર્વભૌમત્વ અને વૈશ્વિક એકીકરણની બદલાતી ધારણાઓ વચ્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગને કેવી રીતે ફરીથી વ્યાખ્યાયિત અને મજબૂત બનાવી શકાય છે તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આજે, વિશ્વ એક એવા તબક્કે ઉભું છે જ્યાં, એક તરફ, વૈશ્વિકરણના ફાયદાઓ પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે, અને બીજી તરફ, રાષ્ટ્રવાદ અને સંરક્ષણવાદ વધી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, સંવાદ હવે ફક્ત રાજદ્વારી શબ્દ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્થિરતા અને શાંતિ માટે એક આવશ્યક પૂર્વશરત છે. દાવોસ 2026 મતભેદો હોવા છતાં સહિયારા હિતોને ઓળખવા અને સહકારના નવા મોડેલ વિકસાવવા માટે પ્રયત્નશીલ છે. આ વર્ષની મીટિંગમાં વૈશ્વિક નેતાઓ, વરિષ્ઠ રાજદ્વારીઓ, ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો, થિંક ટેન્ક અને સામાજિક ઉદ્યોગસાહસિકોને આબોહવા પરિવર્તન, આર્થિક અસમાનતા, પુરવઠા શૃંખલા કટોકટી, ઊર્જા સુરક્ષા અને તકનીકી પરિવર્તન જેવા મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવા માટે એકસાથે લાવવામાં આવ્યા હતા. આ ચર્ચાઓનો ઉદ્દેશ્ય ફક્ત સમસ્યાઓ ઓળખવાનો જ નથી, પરંતુ વ્યવહારુ અને અમલમાં મૂકી શકાય તેવા ઉકેલો શોધવાનો પણ છે. સત્તાવાર વેબસાઇટ અનુસાર, દાવોસ 2026 માં ચર્ચાઓ સ્થિતિસ્થાપકતા,સ્પર્ધાત્મકતા અને સમાવિષ્ટ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાના માર્ગો પર કેન્દ્રિત છે. વધુમાં, ભૂ-રાજકીય અને આર્થિક અસ્થિરતાને સંચાલિત કરવા માટેની વ્યૂહરચનાઓની પણ ગંભીરતાથી ચર્ચા કરવામાં આવી રહી છે. માનવ સુખાકારી સાથે સુમેળમાં તકનીકી પ્રગતિ આગળ વધે તે માટે જનરેટિવ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જેવી પરિવર્તનશીલ તકનીકોના જવાબદાર અને નૈતિક ઉપયોગ પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
મિત્રો, જો આપણે ભારતની ભૂમિકાને ધ્યાનમાં લઈએ: દાવોસમાં ઉભરતી શક્તિનું પ્રદર્શન, તો દાવોસ 2026 માં ભારતની હાજરી ખાસ કરીને નોંધપાત્ર છે. ભારત માત્ર વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થાઓમાંની એક નથી, પરંતુ તે ગ્લોબલ સાઉથના અવાજ તરીકે પણ ઉભરી રહ્યું છે. આ વર્ષે, ભારતના ઘણા કેન્દ્રીય મંત્રીઓ અને મુખ્યમંત્રીઓ દાવોસ પહોંચ્યા છે, જેમણે વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ પર દેશની બહુ-ક્ષેત્રીય વિકાસ વ્યૂહરચના રજૂ કરી છે. રેલવે, માહિતી અને પ્રસારણ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી, કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ, ગ્રામીણ વિકાસ, નવીનીકરણીય ઉર્જા અને નાગરિક ઉડ્ડયન જેવા મુખ્ય મંત્રાલયોના પ્રતિનિધિઓની હાજરી દર્શાવે છે કે ભારત દાવોસને માત્ર રોકાણ આકર્ષવા માટેના પ્લેટફોર્મ તરીકે જ નહીં, પરંતુ નીતિ સંવાદ અને વૈશ્વિક ભાગીદારી માટેની તક તરીકે પણ જુએ છે. ભારતનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ડિજિટલ પરિવર્તન, ગ્રીન એનર્જી અને સમાવિષ્ટ વિકાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું એ વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર પણ છે. ભારતની વ્યૂહરચના સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે તે વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં તેની ભૂમિકા ફક્ત બજાર અથવા શ્રમ દળ તરીકે જ નહીં, પરંતુ નવીનતા-સંચાલિત, નીતિ-સક્ષમ અને જવાબદાર વૈશ્વિક ભાગીદાર તરીકે સ્થાપિત કરવા માંગે છે. ગિફ્ટ સિટીને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય કેન્દ્ર તરીકે રજૂ કરવી અને રાજ્યની રોકાણ નીતિઓનું પ્રદર્શન કરવું એ આ વ્યાપક અભિગમનો એક ભાગ છે.
આમ, જો આપણે ઉપરોક્ત વિગતોનો અભ્યાસ અને વિશ્લેષણ કરીએ, તો આપણને જાણવા મળશે કે વિશ્વ આર્થિક મંચની 56મી વાર્ષિક બેઠક, દાવોસ 2026, એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે વિશ્વ બહુપક્ષીય કટોકટીઓથી ઝઝૂમી રહ્યું છે. આર્થિક અનિશ્ચિતતા, આબોહવા સંકટ, ટેકનોલોજીકલ અસંતુલન અને ભૂરાજકીય તણાવ – આ બધા પડકારો એક દેશના પ્રયાસોથી ઉકેલી શકાતા નથી. આવી સ્થિતિમાં, “સંવાદની ભાવના” ફક્ત એક થીમ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક જરૂરિયાત બની જાય છે. વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમનું દાવોસ પ્લેટફોર્મ આપણને યાદ અપાવે છે કે મતભેદો અને સ્પર્ધા છતાં સહયોગ શક્ય છે, જો સંવાદના દરવાજા ખુલ્લા રહે. જો દાવોસ 2026 માં ચર્ચાઓ વાસ્તવિક નીતિગત ફેરફારો અને નક્કર આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગમાં પરિણમે છે, તો આ બેઠક વૈશ્વિક ઇતિહાસમાં એક વળાંક તરીકે યાદ કરવામાં આવશે. ભારત સહિત તમામ મુખ્ય દેશો માટે આ એક તક છે કે તેઓ ફક્ત તેમના રાષ્ટ્રીય હિતોને આગળ ધપાવશે નહીં પરંતુ વધુ સ્થિર, સમાવિષ્ટ અને ટકાઉ વૈશ્વિક વ્યવસ્થાના નિર્માણમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવશે.
કિશન સન્મુખદાસ ભવનાની, ગોંદિયા, મહારાષ્ટ્ર 9284141425
